human: خواهان چه اسنادی را باید پیوست دادخواست کند و مطابقت آن‌ها با اصل چگونه گواهی می‌شود؟
 assistant: ماده 36 - ماده (57) با الحاق دو تبصره به شرح زیر اصلاح می‌شود: خواهان باید رونوشت یا تصویر اسناد خود را پیوست دادخواست نماید. رونوشت یا تصویر باید خوانا بوده و مطابقت آن با اصل گواهی شده باشد. هرگاه اسنادی از قبیل دفاتر بازرگانی یا اساسنامه شرکت و امثال آنها مفصل باشد، تصویر یا رونوشت قسمتهایی که مدرک ادعاست، پیوست دادخواست می‌گردد.


human: گواهی مطابقت با اصل چیست و توسط چه کسانی انجام می‌شود؟
 assistant: تبصره 1 (ماده 36) - گواهی مطابقت با اصل عبارت از آن است که دفتر کل یکی از دادگستریها یا مجتمعهای قضایی، اداره ثبت اسناد یا دفاتر اسناد رسمی و در جایی که هیچیک از آنها نباشد، بخشداری محل یا یکی از ادارات دولتی مطابقت آن را با اصل گواهی کرده باشد. همچنین وکلای اصحاب دعوا می‌توانند مطابقت پیوستهای تقدیمی خود را با اصل تصدیق نمایند. هرگاه رونوشت یا تصویر سند در خارج از کشور تهیه شده باشد، باید مطابقت آن با اصل در دفتر یکی از سفارتخانه‌ها و یا کنسولگریهای ایران گواهی شده باشد.


human: در صورتی که خواهان یا خوانده یکی از اشخاص حقیقی یا حقوقی مذکور در این ماده باشند، آیا می‌توانند مطابقت اسناد خود با اصل را گواهی نمایند؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 36) - در صورتی که خواهان یا خوانده یکی از اشخاص حقیقی یا حقوقی مذکور در این ماده باشند، نمی‌توانند مطابقت اسناد خود با اصل را گواهی نمایند.


human: آیا محکمه یا اداره‌ای که سندی را صادر می‌کند، می‌تواند تصویر آن را برابر اصل نماید؟
 assistant: تبصره 3 (ماده 36) - محکمه یا ادارهای که سندی را صادر میکند، می‌تواند تصویر آن را برابر اصل نماید.


human: در صورتی که خواهان رونوشت اسناد خود را پیوست دادخواست نکرده یا رونوشت‌ها به تعداد لازم نباشد یا مقررات مذکور را رعایت نکرده باشد، چه اقدامی می‌شود؟
 assistant: ماده 37 - تبصره زیر به ماده (60) الحاق می‌شود: تبصره – در صورتی که خواهان رونوشت اسناد خود را پیوست دادخواست نکرده یا رونوشت ها به تعداد لازم نباشد و یا مقررات مذکور در این مبحث را رعایت نکرده باشد، برابر مقررات مواد (53) و (54) این قانون عمل می‌شود.


human: مأخذ هزینه دادرسی و نصاب قابلیت تجدیدنظر و فرجام چیست؟
 assistant: ماده 38 - ماده (61) به شرح زیر اصلاح می‌شود: مأخذ هزینه دادرسی و نصاب قابلیت تجدیدنظر و فرجام مبلغی است که در دادخواست به عنوان بهای خواسته اعلام می‌شود، مگر آنکه قانون ترتیب دیگر را معین کرده باشد.


human: در صورتی که دعوا با فرض اثبات، مال یا منفعت مالی قابل تقویم به پول را بیواسطه عاید محکوم‌له سازد، مالی محسوب می‌شود؟ در صورت تردید، تشخیص بر عهده چه کسی است؟
 assistant: ماده 39 - متن زیر نیز به عنوان تبصره به ماده (62) الحاق می‌گردد: تبصره – در صورتی که دعوا با فرض اثبات، مال یا منفعت مالی قابل تقویم به پول را بیواسطه عاید محکوم‌له سازد، مالی والا غیرمالی تلقی می‌شود. در صورت تردید، تشخیص بر عهده کمیسیونی مرکب از سه نفر از قضات دیوان عالی کشور است که توسط رئیس قوه قضاییه منصوب می‌شوند.


human: در صورتی که بهای خواسته در موقع تقدیم دادخواست به‌طور مقطوع مشخص نگردد، دادگاه چه وظیفه‌ای دارد؟
 assistant: ماده 40 - ماده (63) به شرح زیر اصلاح و تبصره ای به آن الحاق می‌شود: در صورتی که بهای خواسته در موقع تقدیم دادخواست به‌طور مقطوع مشخص نگردد، دادگاه مکلف است قیمت خواسته را قبل از صدور حکم مشخص نماید. مبلغ تعیین شده، مأخذ هزینه دادرسی و نصاب تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهد بود. چنانچه نسبت به بهای خواسته بین اصحاب دعوا اختلاف حاصل شود، دادگاه قبل از شروع رسیدگی با جلب نظر کارشناس، بهای خواسته را تعیین خواهد کرد.


human: پس از تعیین بهای خواسته برای أخذ مابه‌التفاوت هزینه دادرسی چگونه اقدام می‌شود؟
 assistant: تبصره (ماده 40) - پس از تعیین بهای خواسته برای أخذ مابهالتفاوت هزینه دادرسی مطابق مقررات اقدام می‌شود.


human: مدیر دفتر دادگاه پس از تکمیل پرونده چه اقداماتی انجام می‌دهد و وقت دادرسی چگونه تعیین می‌شود؟
 assistant: ماده 41 - ماده (64) با الحاق دو تبصره به شرح زیر اصلاح می‌شود: مدیر دفتر دادگاه باید پس از تکمیل پرونده آن را فورًاً در اختیار دادگاه قرار دهد. دادگاه پرونده را ملاحظه و در صورتیکه کامل باشد با صدور دستور تعیین وقت رسیدگی و ابلاغ آن و نیز ابلاغ نسخه ثانی دادخواست و ضمایم آن و انجام اقدامات لازم از قبیل مطالبه پرونده‌های استنادی و استعلامها، به دفتر دادگاه اعاده می‌نماید. وقت دادرسی باید با تعیین ساعت، روز، ماه و سال و بر اساس ترتیب دفتر اوقات و به گونه‌ای باشد که فاصله بین ابلاغ وقت به اصحاب دعوا و روز جلسه کمتر از پنج روز نباشد. در مواردیکه نشانی طرفین دعوا یا یکی از آنها در خارج از کشور باشد، فاصله بین ابلاغ وقت و روز جلسه کمتر از دو ماه نخواهد بود.


human: آیا تعیین وقت رسیدگی در خارج از ساعات اداری روزهای غیرتعطیل بلامانع است؟
 assistant: تبصره (ماده 41) - تعیین وقت رسیدگی در خارج از ساعات اداری روزهای غیرتعطیل بلامانع است. آیین‌نامه اجرائی این تبصره از جهت ضرورت و میزان ساعات تعیین وقت رسیدگی و سایر موارد، به تصویب رئیس قوه قضاییه میرسد.


human: اگر به موجب یک دادخواست دعاوی متعددی اقامه شوند که دارای منشأ مختلف باشند و با یکدیگر ارتباط کامل نداشته باشند، چه اقدامی صورت می‌گیرد؟
 assistant: ماده 42 - ماده (65) با الحاق یک تبصره به شرح زیر اصلاح می‌شود: اگر به موجب یک دادخواست دعاوی متعددی اقامه شوند که دارای منشأ مختلف باشند و با یکدیگر ارتباط کامل نداشته باشند، بنا به دستور دادگاه، ضمن تعیین دعاوی که رسیدگی توأم به آنها امکانپذیر نیست، به خواهان اخطار می‌شود که ظرف ده روز صریحاً تعیین کند که تقاضای رسیدگی به کدام دعوا یا دعاوی که منشأ آن یکی یا به‌طور کامل مرتبط می‌باشند را دارد. در صورتی که خواهان در مهلت مذکور نسبت به تعیین دعوا یا دعاوی مورد درخواست اقدام نکند، دادخواست وی به موجب قرار مدیر دفتر رد می‌شود. قرار صادره ظرف ده روز قابل شکایت در دادگاه است و رأی دادگاه در این خصوص قطعی است.


human: پس از تعیین دعوا یا دعاوی مورد درخواست خواهان، سایر دعاوی مسترد شده محسوب می‌شود؟
 assistant: تبصره (ماده 42) - پس از تعیین دعوا یا دعاوی مورد درخواست خواهان، سایر دعاوی مسترد شده محسوب می‌شود، مگر آنکه خواهان ظرف مهلت مذکور در این ماده به موجب دادخواست دیگری رسیدگی به آنها را درخواست کند. در اینصورت تاریخ تقدیم دادخواست اولیه تاریخ اقامه دعوا محسوب و هزینه دادرسی که قبلاً بابت این دعاوی پرداخت شده است، محاسبه خواهد شد.


human: پس از دستور دادگاه برای تعیین وقت دادرسی و ابلاغ اوراق، مدیر دفتر چه اقداماتی انجام می‌دهد؟
 assistant: ماده 43 - ماده (67) به شرح زیر اصلاح می‌شود: پس از دستور دادگاه دایر بر تعیین وقت دادرسی و ابلاغ اوراق، مدیر دفتر مکلف است حداکثر ظرف سه روز وقت دادرسی را تعیین و یک نسخه از دادخواست و پیوستهای آن را در پرونده بایگانی و نسخه دیگر را با ضمایم آن و اخطاریه جهت ابلاغ و تسلیم به خوانده ارسال کند.


human: مأمور ابلاغ مکلف است حداکثر ظرف دو روز اوراق را به شخص خوانده تسلیم کند؟ در صورت امتناع خوانده از گرفتن اوراق، چه باید کرد؟
 assistant: ماده 44 - ماده (68) با الحاق یک تبصره به شرح زیر اصلاح می‌شود: مأمور ابلاغ مکلف است حداکثر ظرف دو روز اوراق را به شخص خوانده تسلیم کند و در برگ دیگر اخطاریه رسید بگیرد. در صورت امتناع خوانده از گرفتن اوراق، امتناع او را در برگ اخطاریه قید و اعاده می‌نماید. تاریخ امتناع خوانده از گرفتن اوراق یا ندادن رسید، تاریخ ابلاغ محسوب می‌شود.


human: ابلاغ اوراق در محل کار کارکنان دستگاه‌های اجرایی موضوع تبصره ماده (8) چگونه انجام می‌شود؟
 assistant: تبصره 1 (ماده 44) - ابلاغ اوراق در هر یک از محل سکونت یا کار به عمل میآید. برای ابلاغ در محل کار کارکنان دستگاه‌های اجرائی موضوع تبصره ماده (8) این قانون، اوراق به کارگزینی قسمت مربوط یا نزد رئیس کارمند مربوط ارسال می‌شود. اشخاص یادشده مسؤول اجرای ابلاغ می‌باشند و باید حداکثر به مدت ده روز اوراق را اعاده نمایند. در غیر اینصورت حسب مورد به مجازات مقرر در قانون رسیدگی به تخلفات اداری و یا قوانین مربوط محکوم می‌گردند.


human: در مواردی که زن در منزل شوهر سکونت ندارد، ابلاغ اوراق چگونه انجام می‌شود؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 44) - در مواردی که زن در منزل شوهر سکونت ندارد، ابلاغ اوراق در محل سکونت یا محل کار او به عمل میآید.


human: اگر مأمور ابلاغ نتواند اوراق را به شخص خوانده برساند، چه باید کرد؟
 assistant: ماده 45 - ماده (69) به شرح زیر اصلاح می‌شود: هرگاه مأمور ابلاغ نتواند اوراق را به شخص خوانده برساند، باید در نشانی تعیین شده به یکی از بستگان یا خادمان او تسلیم کند و در برگ دیگر اخطاریه رسیدی مشتمل بر نام و سمت گیرنده اخطاریه دریافت نماید، مشروط به اینکه سن و وضعیت ظاهری این اشخاص برای تمییز اهمیت اوراق یادشده کافی باشد و نیز بین مخاطب ابلاغ و شخصی که اوراق را دریافت میدارد، تعارض منفعت نباشد.


human: در صورتی که خواهان نتواند نشانی خوانده را معین نماید یا پس از اخطار رفع نقص از تعیین نشانی اعلام ناتوانی کند، چه اقدامی صورت می‌گیرد؟
 assistant: ماده 46 - ماده (73) با الحاق یک تبصره به شرح زیر اصلاح می‌شود: درصورتی که خواهان نتواند نشانی خوانده را معین نماید یا در مورد ماده قبل پس از اخطار رفع نقص از تعیین نشانی اعلام ناتوانی کند، به درخواست خواهان، آخرین نشانی خوانده موجود در سازمان ثبت احوال کشور استعلام و ابلاغ مطابق مقررات در همان نشانی صورت میگیرد. همچنین خواهان می‌تواند ابلاغ به خوانده را از طریق انتشار آگهی درخواست کند. در این صورت به دستور دادگاه مفاد دادخواست یک نوبت در یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار به هزینه خواهان آگهی خواهد شد. تاریخ انتشار آگهی تا جلسه رسیدگی نباید کمتر از پانزده روز باشد.


human: هرگاه خواهان به قصد اضرار به خوانده علیرغم اطلاع از نشانی، وی را مجهول‌المکان اعلام نماید، در صورت شکایت شاکی چه حکمی صادر می‌شود؟
 assistant: تبصره (ماده 46) - هرگاه خواهان به قصد اضرار به خوانده علیرغم اطلاع از نشانی، وی را مجهول‌المکان اعلام نماید، در صورت شکایت شاکی علاوه بر جبران خسارت، به مجازات جرم نشر اکاذیب محکوم می‌شود.


human: در دعاوی راجع به اهالی محل معین، علاوه بر آگهی مفاد دادخواست، چه کسانی باید نسخه‌ای از دادخواست را دریافت کنند؟
 assistant: ماده 47 - ماده (74) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در دعاوی راجع به اهالی محل معین اعم از روستا، شهر یا بخشی از شهر که تعداد آنها غیرمحصور است، علاوه بر آگهی مفاد دادخواست به شرح ماده قبل، یک نسخه از دادخواست به شخص یا اشخاصی که خواهان آنها را معارض معرفی میکند ابلاغ و نسخه دیگر به شورای اسلامی آن محل تسلیم می‌شود تا ضمن الصاق آن در جایگاه عمومی اعلانات، به هر نحو مقتضی دیگری اهالی را مطلع سازد.


human: در دعاوی راجع به دستگاه‌های اجرایی موضوع تبصره ماده (8) این قانون، اوراق اخطاریه و ضمائم به چه کسی ابلاغ می‌شود؟ در صورت امتناع، چه اقدامی می‌شود؟
 assistant: ماده 48 - ماده (75) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در دعاوی راجع به دستگاه‌های اجرائی موضوع تبصره ماده (8) این قانون، اوراق اخطاریه و ضمایم به رئیس دفتر مرجع مخاطب یا کسی که در غیاب او عهده‌دار انجام وظایف وی می‌باشد ابلاغ و در نسخه دوم رسید أخذ می‌شود و در صورت امتناع آنان از گرفتن اوراق مراتب در برگ اخطاریه قید و اوراق اعاده می‌شود. در این مورد استنکاف از گرفتن اوراق یا ندادن رسید، تخلف از انجام وظیفه خواهد بود و به وسیله مدیر دفتر دادگاه به مراجع صالح اعلام و مرتکب به مجازات مقرر در قانون رسیدگی به تخلفات اداری محکوم خواهد شد.


human: در دعاوی مربوط به ادارات یا شعب یا عناوین مشابه دیگر مراجع موضوع این ماده، اوراق مذکور به چه کسی ابلاغ خواهد شد؟
 assistant: تبصره (ماده 48) - در دعاوی مربوط به ادارات یا شعب یا عناوین مشابه دیگر مراجع موضوع این ماده، اوراق مذکور به مسؤول دفتر شعبه مربوط یا کسی که در غیاب او عهده‌دار انجام وظایف وی می‌باشد، ابلاغ خواهد شد.


human: در دعاوی راجع به سایر اشخاص حقوقی، اوراق دعوا به چه کسانی ابلاغ می‌گردد؟
 assistant: ماده 49 - ماده (76) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در دعاوی راجع به سایر اشخاص حقوقی، اوراق دعوا به مدیر یا کسی که در غیاب او عهده‌دار انجام وظایف وی می‌باشد یا دارنده حق امضاء ابلاغ می‌گردد. هر گاه مأمور ابلاغ نتواند اوراق را به اشخاص یادشده تسلیم کند، آن را به مسؤول دفتر اشخاص مذکور ابلاغ می‌نماید. مقررات مواد (68)، (69)، (70) و (72) در ابلاغ به این اشخاص رعایت خواهد شد.


human: در مورد اشخاص حقوقی که در اداره کل ثبت شرکت‌ها و مؤسسات غیرتجاری به ثبت می‌رسند، هرگاه ابلاغ اوراق دعوا ممکن نگردد، به کدام آدرس ابلاغ می‌شود؟
 assistant: تبصره 1 (ماده 49) - در مورد اشخاص حقوقی که در اداره کل ثبت شرکتها و مؤسسات غیرتجاری به ثبت میرسند، هرگاه ابلاغ اوراق دعوا برغم رعایت تمامی مقررات ابلاغ در محل تعیین شده ممکن نگردد، اوراق به آدرس آخرین محلی که به اداره کل مذکور معرفی شده ابلاغ خواهد شد.


human: در دعاوی مربوط به ورشکسته، اوراق دعوا به چه کسی ابلاغ می‌شود؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 49) - در دعاوی مربوط به ورشکسته، اوراق دعوا به اداره تصفیه امور ورشکستگی یا مدیر تصفیه ابلاغ خواهد شد.


human: در دعاوی مربوط به شرکت‌های منحل شده که دارای مدیر تصفیه نباشند، اوراق اخطاریه و ضمائم آن به چه کسی ابلاغ می‌شود؟
 assistant: تبصره 3 (ماده 49) - در دعاوی مربوط به شرکت های منحل شده که دارای مدیر تصفیه نباشند، اوراق اخطاریه و ضمایم آن به آخرین مدیر قبل از انحلال در آخرین محلی که به اداره ثبت شرکتها معرفی شده است، ابلاغ خواهد شد.


human: در صورت حضور اصحاب دعوا یا وکلای آنها، ابلاغ اوراق دعوا چگونه انجام می‌شود؟ در سایر موارد، ابلاغ توسط چه کسانی و با چه وسیله‌ای صورت می‌گیرد؟
 assistant: ماده 50 - ماده (77) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در صورت حضور اصحاب دعوا یا وکلای آنها، دفتر دادگاه، اوراق دعوا را به صورت حضوری به آنها ابلاغ و مراتب را صورتجلسه میکند. در سایر موارد، ابلاغ اوراق صرفًاً توسط مأموران ابلاغ که آموزشهای لازم را دیده و از سوی قوه قضاییه برای این امر انتخاب شده‌اند، انجام میگیرد. هر گاه به تعداد کافی مأمور ابلاغ نباشد یا محل اقامت مخاطب ابلاغ خارج از مقر دادگاه باشد، ابلاغ توسط مأموران نیروی انتظامی یا بخشداری یا شورای اسلامی محل یا با پست سفارشی و یا با هر وسیله مطمئن دیگر انجام می‌شود. اشخاص یادشده برابر مقررات، مسؤول اجرای صحیح امر ابلاغ و اعاده اوراق خواهند بود.


human: در صورتی که محل اقامت مخاطب ابلاغ، خارج از حوزه قضایی دادگاه رسیدگی‌کننده باشد، اوراق دعوا چگونه ارسال می‌شود؟
 assistant: تبصره 1 (ماده 50) - در صورتی که محل اقامت مخاطب ابلاغ، خارج از حوزه قضایی دادگاه رسیدگی کننده باشد، اوراق دعوا به دفتر دادگاهی که مخاطب ابلاغ در حوزه قضایی آن اقامت دارد، ارسال می‌شود تا مطابق مقررات ابلاغ و اعاده شود.


human: آیا دادگاه می‌تواند برای ابلاغ اوراق از طرق الکترونیکی استفاده نماید؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 50) - دادگاه می‌تواند برای ابلاغ اوراق از طرق الکترونیکی استفاده نماید. ابلاغ به روش الکترونیکی در صورتی معتبر است که برای دادگاه اطمینان حاصل شود.


human: در صورتی که مخاطب ابلاغ در بازداشتگاه یا زندان باشد، ابلاغ چگونه انجام می‌شود؟
 assistant: تبصره 3 (ماده 50) - در صورتی که مخاطب ابلاغ در بازداشتگاه یا زندان باشد، ابلاغ به وسیله اداره زندان انجام خواهد شد.


human: ابلاغ به اشخاصی که با مأمور ابلاغ قرابت نسبی یا سببی تا درجه سوم از طبقه دوم داشته یا دعوای مدنی/جزایی در دادگاه دارند، معتبر است؟
 assistant: تبصره 4 (ماده 50) - ابلاغ به اشخاصی که با مأمور ابلاغ قرابت نسبی یا سببی تا درجه سوم از طبقه دوم داشته و یا اشخاصی که با مأمور ابلاغ دعوای مدنی و یا جزایی در دادگاه دارند و یا قبلاً دعوای جزایی داشته و از تاریخ ختم آن بیش از دو سال نگذشته است؛ معتبر نمی‌باشد.


human: ابلاغ به خواهان و سایر اشخاص از قبیل کارشناس و گواه چگونه انجام می‌شود؟
 assistant: ماده 51 - ماده (81) به شرح زیر اصلاح و تبصره آن نسخ می‌شود: ابلاغ به خواهان و سایر اشخاص از قبیل کارشناس و گواه برابر مقررات این قانون به عمل می‌آید.


human: مأمور ابلاغ باید مراتب زیر را در نسخه اول و دوم اخطاریه تصریح و امضاء نماید؟
 assistant: ماده 52 - ماده (82) به شرح زیر اصلاح می‌شود: مأمور ابلاغ باید مراتب زیر را در نسخه اول و دوم اخطاریه تصریح و امضاء نماید:
1- نام و مشخصات خود با ذکر شماره ملی به طور روشن و خوانا
2- نام و مشخصات کسی که اوراق به او تسلیم شده، طبق اوراق شناسایی معتبر با تعیین اینکه چه نسبتی با مخاطب اخطاریه دارد.
3- محل و تاریخ ابلاغ با تعیین ساعت، روز، ماه و سال با تمام حروف


human: مأمور ابلاغ موظف است در صورت مطالبه، کارت شناسایی معتبر مثبت سمت خود را به گیرنده ابلاغ ارائه نماید؟
 assistant: تبصره (ماده 52) - مأمور ابلاغ موظف است در صورت مطالبه، کارت شناسایی معتبر مثبت سمت خود را به گیرنده ابلاغ ارائه نماید.


human: در کلیه مواردی که اوراق به غیر شخص مخاطب یا از طریق الصاق یا انتشار آگهی ابلاغ می‌شود، در صورتی معتبر است که برای دادگاه محرز شود که اوراق به اطلاع مخاطب رسیده است؟
 assistant: ماده 53 - ماده (83) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در کلیه مواردی که به موجب مقررات این مبحث اوراق به غیر شخص مخاطب یا از طریق الصاق یا انتشار آگهی ابلاغ می‌شود، در صورتی معتبر است که برای دادگاه محرز شود که اوراق به اطلاع مخاطب رسیده است.


human: هرگاه ابلاغ مطابق مواد این مبحث صورت نگرفته باشد، ابلاغ باطل و بی‌اثر است؟
 assistant: ماده 54 - متون زیر به عنوان تبصره‌های (1) و (2) به ماده (83) الحاق می‌شود: تبصره 1 – هرگاه ابلاغ مطابق مواد این مبحث صورت نگرفته باشد، ابلاغ باطل و بی‌اثر است، مگر آنکه برای دادگاه محرز شود ابلاغ به مخاطب رسیده است یا مخاطب به‌طور کتبی آمادگی خود را برای شرکت در جلسه و دفاع اعلام کند و یا به‌طور کتبی پاسخ داده و یا به هر نحو دیگر مورد درخواست را انجام داده باشد.


human: قوه قضاییه می‌تواند ابلاغ اوراق قضایی را به بخش غیردولتی محول نماید؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 54) - قوه قضاییه می‌تواند ابلاغ اوراق قضایی را به بخش غیردولتی محول نماید تا مأموران آنها که آموزشهای لازم را گذرانده و گواهی مربوط را از قوه قضاییه دریافت نموده باشند، مطابق مقررات این مبحث اقدام کنند.


human: خواهان حق دارد نسبت به سمت چه کسانی ایراد نماید؟
 assistant: ماده 55 - ماده (85) به شرح زیر اصلاح می‌شود: خواهان حق دارد نسبت به سمت کسی که با عناوینی مانند وکالت، ولایت، قیمومت یا وصایت به دعوا پاسخ میدهد، ایراد نماید.


human: هرگاه وضعیت ظاهری خوانده یا سایر قرائن حکایت از عدم اهلیت خوانده داشته باشد، دادگاه چه اقداماتی انجام می‌دهد؟
 assistant: ماده 56 - متن زیر به عنوان تبصره به ماده (86) الحاق می‌شود: تبصره- هرگاه وضعیت ظاهری خوانده یا سایر قرائن حکایت از عدم اهلیت خوانده داشته باشد، دادگاه بررسی لازم را به عمل آورده، در صورت احراز، قرار عدم اهلیت صادر می‌نماید والا با ذکر دلایل توجیهی موضوع را به دادستان منعکس تا وفق مقررات اقدام و نتیجه را به دادگاه اعلام دارد. در این صورت دادگاه به‌طور موقت رسیدگی را تا اعلام نتیجه متوقف میسازد، مگر آنکه خواندگان متعدد و دارای اهلیت باشند.


human: در مورد ماده (84) هرگاه دادگاه خود را صالح نداند، چه اقداماتی انجام می‌دهد؟
 assistant: ماده 57 - ماده (89) با الحاق دو تبصره به شرح زیر اصلاح می‌شود: در مورد ماده (84) هرگاه دادگاه خود را صالح نداند، مبادرت به صدور قرار عدم صلاحیت می‌نماید و طبق ماده (27) عمل میکند و هرگاه دعوا در دادگاه دیگری تحت رسیدگی باشد، از رسیدگی به دعوا خودداری کرده، پرونده را به دادگاهی که دعوا در آن مطرح است، میفرستد. در سایر موارد یادشده در ماده (84) قرار رد دعوا صادر می‌نماید.


human: چنانچه ایراد دعوای مطروح یا مرتبط مطرح شود و دادگاه‌های رسیدگی‌کننده از یک درجه نباشند، دادگاه تجدیدنظر چه اقدامی می‌کند؟
 assistant: تبصره 1 (ماده 57) - چنانچه ایراد دعوای مطروح یا مرتبط مطرح شود و دادگاه‌های رسیدگی کننده از یک درجه نباشند، دادگاه تجدیدنظر نسبت به اصل ایراد رسیدگی می‌نماید و در صورتی که آن را وارد تشخیص دهد، نسبت به هر دو دعوا رسیدگی خواهد کرد.


human: حکم این ماده در مواردی که دادگاه رأساً یکی از جهات مذکور در موارد (84) و (86) را احراز نماید، جاری است؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 57) - حکم این ماده در مواردی که دادگاه رأساً یکی از جهات مذکور در موارد (84) و (86) را احراز نماید، جاری است.


human: دادرس در چه مواردی باید از رسیدگی امتناع نموده و طرفین دعوا می‌توانند او را رد کنند؟
 assistant: ماده 58 - ماده (91) با الحاق یک تبصره به شرح زیر اصلاح می‌شود: دادرس در موارد زیر باید از رسیدگی امتناع نموده و طرفین دعوا نیز می‌توانند او را رد کنند:
الف- قرابت نسبی یا سببی تا درجه سوم از هر طبقه بین دادرس با یکی از اصحاب دعوا وجود داشته باشد.
ب- دادرس قیم یا کفیل امور یکی از اصحاب دعوا بوده و یا یکی از اصحاب دعوا خادم یا مباشر امور دادرس یا همسر او باشد.
پ- دادرس یا همسر یا فرزند او، وارث یکی از اصحاب دعوا باشد.
ت- دادرس در همان موضوع دعوا، تحت هر عنوان یا سمتی اظهارنظر صریح ماهوی کرده یا شاهد یکی از طرفین بوده باشد.
ث- بین دادرس، پدر، مادر، همسر یا فرزند او و یکی از طرفین و یا پدر، مادر، همسر یا فرزند ایشان دعوای حقوقی یا جزایی مطرح باشد و یا در سابق مطرح بوده و از تاریخ صدور رأی قطعی، بیش از پنج سال در امور کیفری و بیش از دو سال در سایر موارد نگذشته باشد.
ج- دادرس یا پدر، مادر، همسر یا فرزند او دارای نفع شخصی در موضوع مطروح باشد.
چ- هرگاه بین دادرس و یکی از طرفین، رابطه دوستی در حد معاشرت وجود داشته باشد.


human: هرگاه شکایت قاضی از یکی از اصحاب دعوا پس از ارجاع پرونده به وی به علت ارتکاب عملی باشد که به تشخیص دادرس با انگیزه فراهم آوردن موجبات رد او انجام گرفته باشد، طرح پرونده کیفری از جهات رد محسوب می‌شود؟
 assistant: تبصره (ماده 58) - هرگاه شکایت قاضی از یکی از اصحاب دعوا پس از ارجاع پرونده به وی به علت ارتکاب عملی باشد که به تشخیص دادرس با انگیزه فراهم آوردن موجبات رد او انجام گرفته باشد یا طرح شکایت از دادرس به این منظور باشد، در این صورت طرح پرونده کیفری از جهات رد محسوب نخواهد شد.


human: جلسات دادرسی علنی است، مگر در چه مواردی؟
 assistant: ماده 59 - متن زیر به ماده (93) اضافه می‌گردد: جلسات دادرسی علنی است، مگر به درخواست طرفین دعوی و یا در مواردی که دادگاه علنی بودن جلسه را منافی عفت عمومی و یا مخل نظم عمومی تشخیص دهد، که در این صورت قرار غیرعلنی بودن جلسه را صادر می‌نماید.


human: آیا جلسه دادرسی باید در محل استقرار دادگاه تشکیل شود؟
 assistant: ماده 60 - متن زیر به عنوان تبصره (1) به ماده (93) الحاق می‌شود: تبصره 1- جلسه دادرسی باید در محل استقرار دادگاه تشکیل شود، مگر آنکه قانون ترتیب دیگری را مقرر نماید.


human: هرگاه محل استقرار دادگاه تغییر کند، مراتب باید با رعایت مقررات مربوط به اصحاب دعوا اعلام شود؟
 assistant: ماده 61 - متن زیر به عنوان تبصره (2) به ماده (93) الحاق می‌گردد: تبصره 2- هرگاه محل استقرار دادگاه تغییر کند، مراتب باید با رعایت مقررات مربوط به اصحاب دعوا اعلام شود. در غیر اینصورت چنانچه اصحاب دعوا در محل استقرار جدید حاضر نشده یا لایحه نفرستاده باشند، جلسه دادگاه به تأخیر می‌افتد.


human: هر یک از اصحاب دعوی می‌تواند به جای خود وکیل به دادگاه معرفی نماید؟ در چه مواردی اشخاص مذکور مکلف به حضور خواهند بود؟
 assistant: ماده 62 - ماده (94) به شرح زیر اصلاح می‌شود: هر یک از اصحاب دعوی می‌تواند به جای خود وکیل به دادگاه معرفی نماید، ولی در مواردی که دادرس حضور شخص خواهان یا خوانده یا هر دو را لازم بداند، این موضوع و علت آن صراحتًاً در صورتجلسه و برگ اخطاریه قید می‌شود. در این صورت اشخاص مذکور مکلف به حضور خواهند بود.


human: دادرس پس از استقرار در جایگاه مخصوص، چه اقداماتی انجام می‌دهد و چگونه رسیدگی را آغاز می‌کند؟
 assistant: ماده 63 - متن زیر به ماده (94) الحاق می‌شود: دادرس پس از استقرار در جایگاه مخصوص، نسبت به احراز هویت اصحاب دعوا و دیگر اشخاصی که در دادرسی دخالت دارند، اقدام و در صورت فراهم بودن موجبات رسیدگی و با استعانت از خداوند متعال، رسمیت جلسه را اعلام و اخطار میکند که در موقع رسیدگی صرفًاً با اجازه دادگاه، با رعایت نظم و ادب و نزاکت و در حدود موضوع دعوا و پرسشهای دادگاه و منطبق با حقیقت، سخن بگویند و آنگاه رسیدگی را با استماع اظهارات خواهان آغاز می‌نماید.


human: مفاد اظهارات اشخاصی که در دادرسی دخالت دارند، در صورتجلسه منعکس می‌شود؟
 assistant: ماده 64 - متن زیر به ماده (94) الحاق می‌گردد: مفاد اظهارات اشخاصی که در دادرسی دخالت دارند، در صورتجلسه منعکس می‌شود، مگر در مواردی که درج عین اظهارات ضروری باشد.


human: در ماده 95، بعد از عبارت »نیاز داشته باشد« چه عبارتی الحاق می‌شود؟
 assistant: ماده 65 - عبارت زیر در سطر دوم ماده (95) بعد از عبارت »نیاز داشته باشد« الحاق می‌شود: »باید موارد أخذ توضیح تعیین و توأم با ضمانت اجرای عدم ارائه توضیح به خواهان ابلاغ شود. چنانچه«


human: منظور از اولین جلسه دادرسی در این قانون چیست؟
 assistant: ماده 66 - تبصره زیر به ماده (97) الحاق می‌شود: تبصره – منظور از اولین جلسه دادرسی در این قانون، جلسهای است که در آن موجبات رسیدگی، فرصت و امکان طرح دفاعیات خوانده فراهم باشد.


human: در صورت افزایش یا تغییر نحوه دعوا یا خواسته یا درخواست، مدیر دفتر چه اقدامی می‌کند؟
 assistant: ماده 67 - تبصره‌های زیر به ماده (98) الحاق می‌شود: تبصره 1- در صورت افزایش یا تغییر نحوه دعوا یا خواسته یا درخواست، به دستور دادگاه مدیر دفتر طبق مقررات در صورت ضرورت نسبت به رفع نقص اقدام می‌نماید.


human: موارد مذکور در این ماده به دستور دادگاه توسط مدیر دفتر به خوانده ابلاغ می‌شود؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 67) - موارد مذکور در این ماده به دستور دادگاه توسط مدیر دفتر به خوانده ابلاغ می‌شود.


human: هرگاه خواهان بر اساس این ماده اقدام به افزایش یا تغییر نحوه دعوا یا خواسته یا درخواست نماید، در صورتی که خوانده حاضر نباشد، چه باید کرد؟
 assistant: تبصره 3 (ماده 67) - هرگاه خواهان بر اساس این ماده اقدام به افزایش یا تغییر نحوه دعوا یا خواسته یا درخواست نماید، در صورتی که خوانده حاضر نباشد، باید جلسه تجدید و مراتب به وی اخطار شود. همچنین در صورتی که حاضر باشد و جهت تدارک دفاع درخواست تجدید جلسه را نماید، جلسه تجدید می‌شود. در این موارد جلسه بعدیدادگاه از نظر خصایص مقرر برای اولین جلسه، به جز امکان افزایش یا تغییر نحوه دعوا یا خواسته یا درخواست، جلسه اول محسوب می‌شود.


human: دادگاه می‌تواند جلسه دادرسی را به درخواست و رضایت اصحاب دعوا فقط برای یک بار به تأخیر بیندازد؟ در چه صورتی تأخیر جلسه برای یک بار دیگر نیز امکان‌پذیر است؟
 assistant: ماده 68 - ماده (99) به شرح زیر اصلاح می‌شود: دادگاه می‌تواند جلسه دادرسی را به درخواست و رضایت اصحاب دعوا فقط برای یکبار به تأخیر بیندازد. چنانچه بین طرفین مذاکرات اصلاحی مطرح باشد، در این صورت با تقاضای آنها و صلاحدید دادگاه تأخیر جلسه برای یکبار دیگر نیز امکانپذیر است.


human: اگر دعاوی دیگری که ارتباط کامل با دعوای طرح شده دارند، در همان دادگاه مطرح باشد، دادگاه چه اقداماتی انجام می‌دهد؟
 assistant: ماده 69 - ماده (103) به شرح زیر اصلاح می‌شود: اگر دعاوی دیگری که ارتباط کامل با دعوای طرح شده دارند، در همان دادگاه مطرح باشد، دادگاه به تمامی آنها یکجا رسیدگی می‌نماید و چنانچه در چند شعبه مطرح شده باشد، پرونده‌ها جهت ارجاع به شعبهای که دارای سبق ارجاع است، نزد مقام ارجاع ارسال می‌شود تا در شعبه مرجوع‌الیه یکجا رسیدگی شود. در مورد این ماده وکلا یا اصحاب دعوا مکلفند از دعاوی مربوط، دادگاه را مستحضر نمایند.


human: دادگاه مکلف است در پایان جلسه دادرسی، به صراحت ختم رسیدگی را به منظور صدور رأی اعلام نماید؟ در صورتی که دعوی قابل تجزیه بوده و فقط قسمتی از آن مقتضی صدور رأی باشد، چه اتفاقی می‌افتد؟
 assistant: ماده 70 - ماده (104) با الحاق یک تبصره به شرح زیر اصلاح می‌شود: دادگاه مکلف است در پایان جلسه دادرسی، به صراحت ختم رسیدگی را به منظور صدور رأی اعلام نماید. در صورتی که به جهتی قانونی جلسه دیگری لازم باشد علت مذکور در صورتجلسه قید می‌گردد و روز و ساعت جلسه تعیین و به اصحاب دعوا ابلاغ می‌شود. در صورتیکه دعوی قابل تجزیه بوده و فقط قسمتی از آن مقتضی صدور رأی باشد، دادگاه نسبت به همان قسمت رأی میدهد و نسبت به قسمت دیگر رسیدگی را ادامه خواهد داد.


human: هرگاه خواسته مطالبه مالی باشد و خوانده نسبت به بخشی از آن اقرار داشته باشد، دادگاه چه اقدامی می‌کند؟
 assistant: تبصره (ماده 70) - هرگاه خواسته مطالبه مالی باشد و خوانده نسبت به بخشی از آن اقرار داشته باشد، دادگاه به درخواست خواهان نسبت به همان قسمت رسیدگی را ختم و رأی صادر می‌نماید. رأی صادره در این خصوص قطعی است.


human: هرگاه یکی از اصحاب دعوا فوت نماید یا محجور شود یا سمت یکی از آنان زایل گردد، دادگاه چه اقداماتی می‌کند؟
 assistant: ماده 71 - ماده (105) به شرح زیر اصلاح و یک تبصره به آن الحاق می‌شود: هرگاه یکی از اصحاب دعوا فوت نماید یا محجور شود یا سمت یکی از آنان که به موجب آن سمت داخل دادرسی شده، زایل گردد، دادگاه رسیدگی را به‌طور موقت متوقف و مراتب را به طرف دیگر اعلام میدارد. پس از تعیین جانشین بنا به دستور دادگاه نسخه‌ای از دادخواست و پیوستهای آن و سایر اوراقی که دادگاه لازم بداند، به وی ابلاغ می‌شود. چنانچه فوت یا حجر یا زوال سمت یکی از اصحاب دعوا تأثیری در دادرسی نسبت به دیگران نداشته باشد، دادرسی نسبت به آنان ادامه خواهد یافت.


human: در صورت درخواست ذینفع، دادگاه برای مشخص شدن جانشین از چه مرجعی استعلام لازم را به عمل می‌آورد؟
 assistant: تبصره (ماده 71) - در صورت درخواست ذینفع، دادگاه برای مشخص شدن جانشین از مراجع ذیربط استعلام لازم را به عمل می‌آورد.


human: استرداد دعوا و دادخواست به ترتیب زیر صورت می‌گیرد؟
 assistant: ماده 72 - ماده (107) به شرح زیر اصلاح می‌شود: استرداد دعوا و دادخواست به ترتیب زیر صورت میگیرد:
الف- خواهان می‌تواند تا قبل از شروع اولین جلسه دادرسی، دادخواست خود را مسترد کند. در این صورت دادگاه قرار ابطال دادخواست صادر می‌نماید.
ب- خواهان می‌تواند پیش از اعلام ختم مذاکرات توسط دادگاه، دعوای خود را مسترد کند. در این صورت دادگاه قرار رد دعوا صادر می‌نماید.
پ- استرداد دعوا پس از اعلام ختم مذاکرات اصحاب دعوا در موردی ممکن است که خوانده راضی باشد، در این صورت دادگاه قرار رد دعوا صادر می‌نماید و یا خواهان از دعوای خود به کلی صرفنظر کند که در این صورت دادگاه قرار سقوط دعوا صادر خواهد کرد.


human: خواهان می‌تواند قبل از تقدیم دادخواست یا ضمن دادخواست راجع به اصل دعوا، در چه مواردی از دادگاه درخواست تأمین خواسته نماید؟
 assistant: ماده 73 - ماده (108) و تبصره آن به شرح زیر اصلاح و دو تبصره به آن الحاق می‌شود: خواهان می‌تواند قبل از تقدیم دادخواست یا ضمن دادخواست راجع به اصل دعوا، تا وقتی که حکم قطعی صادر نشده است، در موارد زیر از دادگاه درخواست تأمین خواسته نماید و دادگاه مکلف به قبول آن است:
الف- دعوا مستند به سند رسمی باشد.
ب- خواسته در معرض تضییع یا تفریط باشد.
پ- در مواردی از قبیل اوراق تجاری واخواست شده که به موجب قانون، دادگاه مکلف به قبول درخواست تأمین باشد.
ت- خواهان بابت خساراتی که ممکن است به طرف مقابل وارد آید، تأمین بسپارد.


human: در مورد بند (ت)، دادگاه میزان خسارت احتمالی را چگونه تعیین می‌کند؟ در صورت عدم پرداخت خسارت، درخواست رد می‌شود؟
 assistant: تبصره 1 (ماده 73) - در مورد بند (ت) دادگاه میزان خسارت احتمالی را با در نظر گرفتن میزان خواسته و قوت یا ضعف ادله ارائه شده و نیز مهلت سپردن آن را، تعیین و به متقاضی اعلام میدارد. چنانچه خسارت احتمالی ظرف مهلت مقرر سپرده نشود، درخواست رد می‌شود. دادگاه بنا به درخواست هر یک از طرفین و با در نظر گرفتن محتویات پرونده می‌تواند میزان خسارت احتمالی را تعدیل نماید. در اینصورت حسب مورد نسبت به رفع اثر از مازاد بر تأمین موردنظر دادگاه و یا أخذ مابهالتفاوت تأمین مأخوذه اتخاذ تصمیم می‌شود. در صورت امتناع متقاضی از تأمین مابه التفاوت خسارت احتمالی، قرار تأمین صادره ملغی و از آن رفع اثر می‌شود.


human: خواهان می‌تواند برای تأمین خسارت احتمالی نسبت به واریز وجه نقد یا ارائه ضمانت‌نامه بانکی یا تودیع وثیقه ملکی مبادرت نماید؟ خوانده می‌تواند نسبت به میزان تأمین اعتراض نماید؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 73) - خواهان می‌تواند برای تأمین خسارت احتمالی نسبت به واریز وجه نقد به حساب سپرده دادگستری یا ارائه ضمانت نامه بانکی معتبر و یا تودیع وثیقه ملکی مبادرت نماید. خوانده می‌تواند نسبت به میزان تأمین و نیز بهای تقویمی وثیقه ملکی تودیع شده برای تأمین اعتراض نماید.


human: بعد از صدور حکم قطعی، محکوم‌له می‌تواند از دادگاه صادرکننده حکم نخستین درخواست تأمین محکوم‌به نماید؟
 assistant: تبصره 3 (ماده 73) - بعد از صدور حکم قطعی، محکوم‌له می‌تواند از دادگاه صادرکننده حکم نخستین درخواست تأمین محکوٌمٌبٌه نماید، هرچند حکم غیابی باشد. دادگاه بدون نیاز به أخذ خسارت احتمالی مکلف به قبول این درخواست است.


human: در دعاویی که مستند آنها سفته یا برات یا چک باشد که واخواست و مطالبه شده یا گواهی عدم پرداخت صادر شده باشد و همچنین در مورد دعاوی مستند به اسناد رسمی و دعاوی علیه متوقف، خوانده می‌تواند برای تأمین خسارات احتمالی خود تقاضای تأمین دعوای واهی نماید؟
 assistant: ماده 74 - ماده (110) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در دعاویی که مستند آنها سفته یا برات یا چک باشد که مطابق قانون واخواست و مطالبه شده و یا گواهی عدم پرداخت صادر شده باشد و همچنین در مورد دعاوی مستند به اسناد رسمی و دعاوی علیه متوقف، خوانده نمی‌تواند برای تأمین خسارات احتمالی خود تقاضای تأمین دعوای واهی نماید.


human: در صورتی که مال مورد درخواست تأمین در حوزه دادگاهی باشد که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را ندارد، آیا دادگاه محل وقوع مال نیز می‌تواند به درخواست تأمین رسیدگی نماید؟
 assistant: ماده 75 - تبصره زیر به ماده (111) الحاق می‌شود: تبصره – در صورتیکه مال مورد درخواست تأمین در حوزه دادگاهی باشد که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را ندارد، دادگاه محل وقوع مال نیز می‌تواند به درخواست تأمین رسیدگی نموده و به میزان مالی که در حوزه آن واقع است از اموال خوانده تأمین کند. در اینصورت خواهان موظف است مطابق ماده (112) اقدام و گواهی مربوط را تقدیم نماید و دادگاه پس از وصول گواهی، پرونده را به دادگاهی که نسبت به اصل دعوا رسیدگی می‌نماید، ارسال میکند.


human: در صورتی که درخواست‌کننده تأمین تا ده روز از تاریخ صدور قرار تأمین نسبت به اصل دعوا دادخواست ندهد و یا گواهی اقامه دعوا را به دادگاهی که قرار تأمین را صادر کرده، ارائه ننماید، چه اتفاقی می‌افتد؟
 assistant: ماده 76 - ماده (112) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در صورتیکه درخواست کننده تأمین تا ده روز از تاریخ صدور قرار تأمین نسبت به اصل دعوا دادخواست ندهد و یا گواهی اقامه دعوا را به دادگاهی که قرار تأمین را صادر کرده، ارائه ننماید، قرار تأمین خود به خود ملغی می‌شود و در صورتی که قرار اجراء شده باشد، از آن رفع اثر به عمل میآید.


human: در مورد این ماده، مهلت تقدیم دادخواست اصلی از چه تاریخی احتساب می‌شود؟
 assistant: ماده 77 - تبصره زیر به ماده (114) الحاق می‌شود: تبصره- در مورد این ماده مهلت تقدیم دادخواست اصلی از تاریخ سررسید احتساب می‌شود.


human: در صورتی که درخواست تأمین شده باشد، مدیر دفتر مکلف است پرونده را فوری به نظر دادگاه برساند؟
 assistant: ماده 78 - ماده (115) به شرح زیر اصلاح و یک تبصره به شرح زیر به آن الحاق می‌گردد: در صورتیکه درخواست تأمین شده باشد، مدیر دفتر مکلف است پرونده را فوری به نظر دادگاه برساند. دادگاه بدون اخطار به طرف، در اسرع وقت به دلایل درخواست کننده رسیدگی نموده، قرار تأمین صادر یا آن را رد می‌نماید.


human: قوه قضاییه مکلف است برای رسیدگی به درخواست تأمین خواسته، دستور موقت، رفع تصرف عدوانی، ممانعت از حق و مزاحمت و اجرای آرای مربوط به آنها و نیز تأمین اموال موضوع اجرای احکام مدنی در خارج از اوقات اداری و همچنین روزهای تعطیل، قضاتی را مأمور نماید؟
 assistant: تبصره (ماده 78) - قوه قضاییه مکلف است برای رسیدگی به درخواست تأمین خواسته، دستور موقت، رفع تصرف عدوانی، ممانعت از حق و مزاحمت و اجرای آرای مربوط به آنها و نیز تأمین اموال موضوع اجرای احکام مدنی در خارج از اوقات اداری و همچنین روزهای تعطیل، قضاتی از دادگاه‌های مربوط را مأمور نماید.


human: چنانچه موجب تأمین مرتفع گردد، دادگاه قرار رفع تأمین خواهد داد؟
 assistant: ماده 79 - ماده (118) به شرح زیر اصلاح می‌شود: چنانچه موجب تأمین مرتفع گردد، دادگاه قرار رفع تأمین خواهد داد. در صورت صدور حکم قطعی علیه خواهان یا قرار قطعی سقوط یا رد دعوا، ابطال یا رد دادخواست، تأمین خود به خود مرتفع می‌شود.


human: در صورتی که قرار تأمین اجراء گردد و درخواست‌کننده تأمین به موجب رأی قطعی محکوم به بطلان دعوا شود و یا حقی برای او به اثبات نرسد، طرف دعوا حق دارد خسارتی را که از قرار تأمین به او وارد شده است مطالبه کند؟
 assistant: ماده 80 - ماده (120) با الحاق یک تبصره به شرح زیر اصلاح می‌شود: در صورتیکه قرار تأمین اجراء گردد و درخواست کننده تأمین به موجب رأی قطعی محکوم به بطلان دعوا شود و یا حقی برای او به اثبات نرسد، طرف دعوا حق دارد ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ رأی قطعی، خسارتی را که از قرار تأمین به او وارد شده است با تسلیم دلایل به دادگاهی که رسیدگی نخستین را انجام داده، مطالبه کند. مطالبه خسارت در این مورد بدون رعایت تشریفات آییندادرسی مدنی و پرداخت هزینه دادرسی صورت میگیرد. مفاد تقاضا به طرف ابلاغ می‌شود تا چنانچه دفاعی داشته باشد، ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ با دلایل آن را عنوان نماید. دادگاه در وقت فوق العاده به دلایل طرفین رسیدگی و رأی مقتضی صادر می‌نماید. در صورتیکه در مهلت مقرر مطالبه خسارت صورت نگیرد، به تقاضای درخواست کننده تأمین از تضمین داده شده بابت خسارت احتمالی، رفع توقیف به عمل می‌آید.


human: آیا مفاد این ماده در سایر مواردی که تأمین أخذ می‌شود، نیز اعمال می‌گردد؟
 assistant: تبصره (ماده 80) - مفاد این ماده در سایر مواردی که تأمین أخذ می‌شود، نیز اعمال می‌گردد.


human: اگر خواسته یا محکوم‌به، عین معین بوده و توقیف آن ممکن باشد، دادگاه می‌تواند مال دیگری را به عوض آن توقیف نماید؟
 assistant: ماده 81 - ماده (122) به شرح زیر اصلاح می‌شود: اگر خواسته یا محکومٌٌبه، عین معین بوده و توقیف آن ممکن باشد، دادگاه نمی‌تواند مال دیگری را به عوض آن توقیف نماید.


human: در صورتی که خواسته یا محکوم‌به، عین معین نباشد یا عین معین بوده، ولی توقیف آن ممکن نباشد، دادگاه معادل قیمت آن از کدام اموال توقیف می‌کند؟
 assistant: ماده 82 - ماده (123) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در صورتی که خواسته یا محکوٌمٌبٌه، عین معین نباشد یا عین معین بوده، ولی توقیف آن ممکن نباشد، دادگاه معادل قیمت آن از سایر اموال خوانده توقیف میکند.


human: خوانده یا محکوم‌علیه می‌تواند به عوض مالی که دادگاه می‌خواهد توقیف کند، وجه نقد یا اوراق بهادار یا ضمانت‌نامه بانکی معتبر ارائه نماید؟
 assistant: ماده 83 - ماده (124) با الحاق یک تبصره به شرح زیر اصلاح می‌شود: خوانده یا محکوٌمٌعٌلیه می‌تواند به عوض مالی که دادگاه میخواهد توقیف کند و یا توقیف کرده است، وجه نقد یا اوراق بهادار به میزان همان مال در صندوق دادگستری یا یکی از بانک ها ودیعه بگذارد و یا ضمانت نامه بانکی معتبر ارائه نماید. همچنین می‌تواند درخواست تبدیل مالی را که توقیف شده است به مال دیگر بنماید، مشروط به اینکه مال پیشنهاد شده از نظر قیمت و سهولت فروش از مالی که قبلاً توقیف شده است، کمتر نباشد. در مواردی که عین خواسته یا محکوٌمٌبٌه، توقیف شده باشد تبدیل مال منوط به رضایت خواهان یا محکوٌمٌلٌه است.


human: در مواردی که به موجب این ماده و سایر مواد این قانون ضمانت‌نامه بانکی ارائه می‌شود، ضمانت‌نامه باید چگونه تنظیم شده باشد؟
 assistant: تبصره (ماده 83) - در مواردی که به موجب این ماده و سایر مواد این قانون ضمانتنامه بانکی ارائه می‌شود، ضمانتنامه باید به گونه‌ای تنظیم شده باشد که اگر قبل از انقضای مدت تمدید نشود وجه آن در سررسید به حساب دادگستری واریز گردد.


human: درخواست تبدیل تأمین از کدام دادگاه می‌شود؟ دادگاه مکلف است ظرف چه مدتی به درخواست تبدیل رسیدگی کرده، قرار مقتضی صادر نماید؟
 assistant: ماده 84 - ماده (125) به شرح زیر اصلاح می‌شود: درخواست تبدیل تأمین از دادگاهی می‌شود که رسیدگی به اصل دعوا نزد آن در جریان است یا قبلاً رسیدگی نخستین را انجام داده است، مگر آنکه پرونده در دادگاه تجدیدنظر مطرح باشد. دادگاه مکلف است ظرف دو روز به درخواست تبدیل رسیدگی کرده، قرار مقتضی صادر نماید.


human: مادام که دعوای اصلی اقامه نشده، درخواست تبدیل تأمین از کدام دادگاه می‌شود؟
 assistant: تبصره (ماده 84) - مادام که دعوای اصلی اقامه نشده درخواست تبدیل تأمین از دادگاهی می‌شود که قرار تأمین را صادر کرده است.


human: درخواست‌کننده تأمین در چه مواردی بر سایر طلبکاران مقدم است؟
 assistant: ماده 85 - ماده (128) به شرح زیر اصلاح می‌شود: درخواستکننده تأمین در موارد زیر بر سایر طلبکاران مقدم است:
1- مال توقیف شده عین معین و مورد ادعای متقاضی تأمین باشد.
2- درخواست تأمین پیش از حدوث دین سایر طلبکاران به عمل آمده باشد.
در سایر موارد تأمین برای درخواست کننده ایجاد حق تقدم نمیکند، اما تا تعیین تکلیف اصل دعوی وی، از اجرای سایر احکام قطعی یا اسناد لازم الاجراء نسبت به مال توقیف شده خودداری می‌شود. اگر وی به موجب حکم قطعی در اصل دعوا محکوٌمٌلٌه واقع شود، با سایر محکوٌمٌلٌهم یا دارندگان اسناد رسمی لازمالاجراء به نسبت طلب خود در مال توقیف شده سهیم خواهد بود.


human: در کلیه مواردی که تأمین مالی منتهی به فروش آن شود یا توقیف آن مستلزم عدم امکان استفاده مالک گردد، رعایت مقررات این قانون در مورد مستثنیات دین الزامی است؟
 assistant: ماده 86 - ماده (129) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در کلیه مواردی که تأمین مالی منتهی به فروش آن شود یا توقیف آن مستلزم عدم امکان استفاده مالک گردد، رعایت مقررات این قانون در مورد مستثنیات دین الزامی است.


human: هرگاه ثالث به استناد داشتن حقی مستقل، وارد دعوا شود، رد یا ابطال دادخواست و نیز رد یا سقوط دعوای اصلی مانع از رسیدگی به دعوای وی خواهد بود؟
 assistant: ماده 87 - تبصره زیر به ماده (130) الحاق می‌شود: تبصره – هرگاه ثالث به استناد داشتن حقی مستقل، وارد دعوا شود، رد یا ابطال دادخواست و نیز رد یا سقوط دعوای اصلی مانع از رسیدگی به دعوای وی نخواهد بود.


human: هرگاه پیش از تقدیم دادخواست ورود ثالث، دعوای طاری دیگری طرح شده باشد، اصحاب دعوای مذکور نیز باید طرف دعوای وارد ثالث قرار گیرند؟
 assistant: ماده 88 - تبصره زیر به ماده (131) الحاق می‌شود: تبصره – هرگاه پیش از تقدیم دادخواست ورود ثالث، دعوای طاری دیگری طرح شده باشد، اصحاب دعوای مذکور نیز باید طرف دعوای وارد ثالث قرار گیرند.


human: پس از وصول دادخواست شخص ثالث، وقت رسیدگی به دعوای اصلی چگونه اعلام می‌گردد؟
 assistant: ماده 89 - ماده (132) به شرح زیر اصلاح می‌شود: پس از وصول دادخواست شخص ثالث، وقت رسیدگی به دعوای اصلی به وی نیز اعلام می‌گردد و نسخه‌ای از دادخواست و ضمایم آن برای خواندگان دعوای ثالث ارسال می‌شود. در صورت نبودن وقت کافی به دستور دادگاه وقت جلسه دادرسی تغییر و به اصحاب دعوا ابلاغ خواهد شد.


human: خواندگان دعوای ثالث می‌توانند تا پایان اولین جلسه رسیدگی به این دعوی در صورت وجود جهات مذکور، ایراد نمایند؟
 assistant: ماده 90 - تبصره زیر به ماده (133) الحاق می‌شود: تبصره – خواندگان دعوای ثالث می‌توانند تا پایان اولین جلسه رسیدگی به این دعوی در صورت وجود جهات مذکور، ایراد نمایند. دادگاه باید پیش از ورود به ماهیت دعوای ثالث در مورد ایراد اظهارنظر کند و در این صورت دعوای ثالث را از دعوای اصلی تفکیک نماید.


human: هر یک از اصحاب دعوی که جلب شخص ثالثی را لازم بداند، می‌تواند تا پایان جلسه اول دادرسی جهات و دلایل خود را اظهار کرده و ظرف سه روز پس از جلسه با تقدیم دادخواست از دادگاه درخواست جلب او را بنماید؟
 assistant: ماده 91 - ماده (135) به شرح زیر اصلاح می‌شود: هر یک از اصحاب دعوی که جلب شخص ثالثی را لازم بداند، می‌تواند تا پایان جلسه اول دادرسی جهات و دلایل خود را اظهار کرده و ظرف سه روز پس از جلسه با تقدیم دادخواست از دادگاه درخواست جلب او را بنماید. در مرحله تجدیدنظر نیز هر یک از اصحاب دعوی می‌تواند پیش از ختم دادرسی شخص ثالثی را به دادرسی جلب نماید، مشروط بر اینکه سبب جلب پس از جلسه اول دادرسی مرحله نخستین به وجود آمده باشد.


human: در صورتی که اثبات شود سبب جلب پیش از جلسه اول دادرسی مرحله نخستین وجود داشته است و متقاضی جلب از آن اطلاع نداشته است، آیا می‌تواند درخواست جلب ثالث نماید؟
 assistant: تبصره 1 (ماده 91) - در صورتی که اثبات شود سبب جلب پیش از جلسه اول دادرسی مرحله نخستین وجود داشته است و متقاضی جلب از آن اطلاع نداشته است، می‌تواند درخواست جلب ثالث نماید.


human: تجدیدنظرخواه یا تجدیدنظرخوانده می‌تواند مادامی که پرونده به دادگاه تجدیدنظر ارسال نشده است، دادخواست جلب ثالث را به دادگاه صادرکننده حکم تسلیم نموده و رسید دریافت نماید؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 91) - تجدیدنظرخواه یا تجدیدنظرخوانده می‌تواند مادامی که پرونده به دادگاه تجدیدنظر ارسال نشده است، دادخواست جلب ثالث را به دادگاه صادرکننده حکم تسلیم نموده و رسید دریافت نماید. در این صورت دادگاه مذکور این دادخواست را نیز به انضمام پرونده مربوط به دادگاه تجدیدنظر ارسال میکند.


human: خوانده می‌تواند در مقابل ادعای خواهان، اقامه دعوی نماید؟ چنین دعوایی در چه صورتی دعوای متقابل نامیده می‌شود؟
 assistant: ماده 92 - ماده (141) به شرح زیر اصلاح می‌شود: خوانده می‌تواند در مقابل ادعای خواهان، اقامه دعوی نماید. چنین دعوایی در صورتی که با دعوای اصلی ناشی از یک منشأ بوده یا ارتباط کامل داشته باشد، دعوای متقابل نامیده می‌شود و توأمًاً رسیدگی می‌شود و چنانچه خارج از صلاحیت ذاتی دادگاه باشد یا دعوای متقابل نباشد، در دادگاه صالح به‌طور جداگانه رسیدگی خواهد شد. بین دو دعوی وقتی ارتباط کامل موجود است که اتخاذ تصمیم در هر یک مؤثر در دیگری باشد.


human: در صورت وجود مانع یا ممانعت از اجرای قرار توسط طرف مقابل و یا شخص ثالث، در صورتی که دادگاه ضرورت و فوریت اجرای قرار را تشخیص دهد، چه اقدامی صورت می‌گیرد؟
 assistant: ماده 93 - متن زیر به عنوان تبصره به ماده (152) الحاق می‌شود: تبصره – در صورت وجود مانع یا ممانعت از اجرای قرار توسط طرف مقابل و یا شخص ثالث، در صورتی که دادگاه ضرورت و فوریت اجرای قرار را تشخیص دهد، بنا به دستور دادگاه نسبت به رفع مانع اقدام می‌شود.


human: آیا اظهارنامه از طریق نشر آگهی قابل ابلاغ می‌باشد؟
 assistant: ماده 94 - تبصره ماده (156) به تبصره (1) تغییر مییابد و متن زیر به عنوان تبصره (2) به این ماده الحاق می‌شود: تبصره 2- اظهارنامه از طریق نشر آگهی قابل ابلاغ نمی‌باشد.


human: هرگاه دین مستند به سند عادی باشد، طلبکار می‌تواند پرداخت آن را به وسیله اظهارنامه‌ای که تصویر برابر با اصل سند نیز پیوست آن می‌باشد، از بدهکار بخواهد؟
 assistant: ماده 95 - ماده (157) مکرر به شرح زیر الحاق می‌شود: هرگاه دین مستند به سند عادی باشد، طلبکار می‌تواند پرداخت آن را به وسیله اظهارنامه‌ای که تصویر برابر با اصل سند نیز پیوست آن می‌باشد، از بدهکار بخواهد. در این صورت به شرح زیر اقدام می‌شود:
الف- چنانچه بدهکار در صورت تسلیم ظرف ده روز پس از ابلاغ اظهارنامه دین خود را به طلبکار پرداخت نکند یا در حساب دادگستری تودیع ننماید و یا اینکه دین مذکور را انکار نکند به درخواست طلبکار، دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوی را دارد، حکم الزام به تأدیه دین را صادر می‌نماید. این حکم از حیث واخواهی، اجراء و سایر ترتیبات تابع مقررات مربوط به احکام غیابی است.
ب- چنانچه بدهکار پس از ابلاغ اظهارنامه، ادعای طرف را انکار نماید، طلبکار می‌تواند طبق مقررات قانونی دادخواست خود را به دادگاه صالح تقدیم نماید. هرگاه پس از رسیدگی ثابت شود، بدهکار عالمًاً عامدًاً و به منظور فرار از انجام تعهد، دین خود را انکار نموده و یا مبادرت به تقدیم دادخواست واخواهی کرده است، دادگاه ضمن حکم راجع به اصل دعوی، او را به پرداخت جریمه معادل بیست درصد(20%) خواسته در حق صندوق دولت و پرداخت خسارت طلبکار در صورت مطالبه وی، محکوم می‌نماید.


human: دعوای ممانعت از حق چیست؟
 assistant: ماده 96 - ماده (159) به شرح زیر اصلاح می‌شود: دعوای ممانعت از حق عبارت است از دعوایی که به موجب آن کسی رفع ممانعت از حق ارتفاق یا انتفاع خود را در ملک دیگری بخواهد.


human: در دعوای تصرف عدوانی، ممانعت از حق و مزاحمت، خواهان باید حسب مورد چه چیزی را ثابت کند؟
 assistant: ماده 97 - ماده (161) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در دعوای تصرف عدوانی، ممانعت از حق و مزاحمت، خواهان باید حسب مورد ثابت کند که:
الف- در ملک مورد دعوی لااقل به مدت یک سال قبل از خارج شدن از تصرف وی، متصرف بوده و بدون رضایت یا به غیر وسیله قانونی از تصرف او خارج شده و بیش از یک سال از شروع تصرف عدوانی نگذشته باشد.
ب- لااقل به مدت یک سال قبل از تاریخ ممانعت، در آن حق متصرف بوده و بیش از یک سال از شروع ممانعت نگذشته است.
پ- مورد دعوی پیش از مزاحمت، لااقل یک سال در تصرف او بوده و از شروع مزاحمت بیش از یک سال نگذشته است.


human: هرگاه در ملک مورد تصرف عدوانی، متصرف پس از تصرف عدوانی، غرس اشجار یا احداث بنا کرده باشد، اشجار و بنا در چه صورتی باقی می‌ماند؟
 assistant: ماده 98 - ماده (164) به شرح زیر اصلاح می‌شود: هرگاه در ملک مورد تصرف عدوانی، متصرف پس از تصرف عدوانی، غرس اشجار یا احداث بنا کرده باشد، اشجار و بنا در صورتی باقی میماند که متصرف عدوانی مدعی مالکیت مورد حکم تصرف عدوانی باشد و ظرف یک ماه از تاریخ قطعیت حکم، در باب مالکیت به دادگاه صلاحیت‌دار دادخواست بدهد.


human: در صورتی که در ملک مورد حکم تصرف عدوانی زراعت شده باشد، اگر موقع برداشت محصول رسیده باشد، متصرف عدوانی چه اقدامی می‌کند؟
 assistant: ماده 99 - ماده (165) و تبصره آن به شرح زیر اصلاح می‌شود: در صورتی که در ملک مورد حکم تصرف عدوانی زراعت شده باشد، اگر موقع برداشت محصول رسیده باشد، متصرف عدوانی باید فوری محصول را برداشت و اجرت‌المثل را تأدیه نماید. چنانچه موقع برداشت محصول نرسیده باشد، چه این که بذر روییده یا نروییده باشد، محکوم‌له پس از جلب رضایت متصرف عدوانی، مخیر است بین اینکه قیمت زراعت را نسبت به سهم صاحب بذر و دسترنج او پرداخت و ملک را تصرف نماید یا ملک را تا پایان برداشت محصول در تصرف متصرف عدوانی باقی بگذارد و اجرت‌المثل آن را دریافت کند. در صورتی که متصرف عدوانی به هیچ کدام از این دو مورد اخیر رضایت ندهد، محکوم‌له می‌تواند متصرف عدوانی را به معدوم کردن زراعت و اصلاح آثار تخریبی که توسط وی انجام گرفته مکلف نماید.


human: در صورت تقاضای محکوم‌له، دادگاه متصرف عدوانی را به پرداخت اجرت‌المثل زمان تصرف نیز محکوم می‌کند؟
 assistant: تبصره (ماده 99) - در صورت تقاضای محکوم‌له، دادگاه متصرف عدوانی را به پرداخت اجرت‌المثل زمان تصرف نیز محکوم می‌نماید.


human: دعاوی مربوط به قطع انشعاب آب، تلفن، گاز، برق، وسایل تهویه و نقاله از قبیل بالابر و پله برقی و سایر وسایلی که مورد استفاده در اموال غیرمنقول است، مشمول مقررات این فصل می‌باشد؟
 assistant: ماده 100 - ماده (168) به شرح زیر اصلاح می‌شود: دعاوی مربوط به قطع انشعاب آب، تلفن، گاز، برق، وسایل تهویه و نقاله از قبیل بالابر و پله برقی و سایر وسایلی که مورد استفاده در اموال غیرمنقول است، مشمول مقررات این فصل می‌باشد، مگر اینکه اقدامات بالا از طرف شرکتها و مؤسسات مربوط دولتی یا خصوصی با مجوز قانونی یا مستند به قرارداد صورت گرفته باشد.


human: چه اشخاصی می‌توانند به قائم مقامی مالک و مستأجر شکایت کنند؟
 assistant: ماده 101 - ماده (170) به شرح زیر اصلاح می‌شود: مباشر، خادم، کارگر و به طور کلی اشخاصی که ملکی را از طرف دیگری متصرف می‌باشند، به قائم مقامی مالکو همچنین مستأجر می‌توانند برابر مقررات بالا شکایت کنند.


human: در ماده (175) واژه »فسخ« به چه واژه‌ای اصلاح می‌شود؟
 assistant: ماده 102 - در ماده (175) واژه »فسخ« به واژه »نقض« اصلاح می شود.


human: رسیدگی به دعاوی موضوع این فصل چگونه به عمل می‌آید؟
 assistant: ماده 103 - ماده (177) به شرح زیر اصلاح می‌شود: رسیدگی به دعاوی موضوع این فصل با تقدیم دادخواست و بدون رعایت سایر تشریفات آیین دادرسی و خارج از نوبت به عمل می‌آید.


human: هرگاه خوانده بدون اقرار به صحت ادعای خواهان، صریحًاً به خواسته خواهان تسلیم شود، بنا به درخواست خواهان دادگاه چه اقدامی می‌کند؟
 assistant: ماده 104 - متن زیر به عنوان تبصره (2) به ماده (182) الحاق و شماره تبصره به تبصره (1) اصلاح می‌شود: تبصره 2- هرگاه خوانده بدون اقرار به صحت ادعای خواهان، صریحًاً به خواسته خواهان تسلیم شود، بنا به درخواست خواهان دادگاه گزارش اصلاحی صادر میکند.


human: اصل برائت چیست و بنابراین اگر کسی مدعی حق یا دینی بر دیگری باشد، چه باید کند؟
 assistant: ماده 105 - ماده (197) به شرح زیر اصلاح می‌شود: اصل برائت است، بنابراین اگر کسی مدعی حق یا دینی بر دیگری باشد، باید آن را اثبات کند.


human: اقرار شفاهی و کتبی چگونه تعریف می‌شوند؟
 assistant: ماده 106 - ماده (204) به شرح زیر اصلاح می‌شود: اقرار شفاهی است وقتی که حین مذاکره در دادگاه به عمل آید و کتبی است در صورتی که در یکی از اسناد یا لوایحی که به دادگاه تقدیم گردیده، اظهار شده باشد.


human: ماده (205) نسخ می‌شود؟
 assistant: ماده 107 - ماده (205) نسخ می‌شود.


human: سندی که در دادگاه ابراز می‌شود ممکن است به نفع طرف مقابل دلیل باشد؟ در این صورت ابرازکننده سند می‌تواند آن را پس بگیرد یا از دادگاه درخواست نماید سند او را نادیده بگیرد؟
 assistant: ماده 108 - ماده (207) به شرح زیر اصلاح می‌شود: سندی که در دادگاه ابراز می‌شود ممکن است به نفع طرف مقابل دلیل باشد، در این صورت ابرازکننده سند نمی‌تواند آن را پس بگیرد و یا از دادگاه درخواست نماید، سند او را نادیده بگیرد.


human: اگر ابراز سند در دادگاه مقدور نباشد یا ابراز تمام یا قسمتی از آن با اظهار علنی مفاد آن بر خلاف نظم یا عفت عمومی یا مصالح عامه یا حیثیت اصحاب دعوی یا دیگران باشد، رئیس دادگاه یا دادرس یا مدیر دفتر دادگاه چه اقدامی می‌کند؟
 assistant: ماده 109 - ماده (211) با الحاق یک تبصره به شرح زیر اصلاح می‌شود: اگر ابراز سند در دادگاه مقدور نباشد یا ابراز تمام یا قسمتی از آن با اظهار علنی مفاد آن در دادگاه بر خلاف نظم یا عفت عمومی یا مصالح عامه یا حیثیت اصحاب دعوی یا دیگران باشد، رئیس دادگاه یا دادرس یا مدیر دفتر دادگاه از جانب او با دعوت طرفین آنچه را که لازم و راجع به مورد اختلاف است، خارج نویس می‌نماید.


human: عدم حضور طرفین یا یکی از آنها مانع از آن خواهد بود که دادگاه آنچه را که لازم و راجع به مورد اختلاف تشخیص دهد خارج‌نویسی کند؟
 assistant: تبصره (ماده 109) - عدم حضور طرفین یا یکی از آنها مانع از آن نخواهد بود که دادگاه آنچه را که لازم و راجع به مورد اختلاف تشخیص دهد خارج نویسی کند، مگر آنکه برای دادگاه خارج نویسی بدون حضوراستناد کننده ممکن نباشد که در این صورت سند مذکور از عداد دلایل وی خارج می‌شود.


human: هرگاه سند یا اطلاعات دیگری که مربوط به مورد دعوی است در دستگاه‌های اجرایی موضوع تبصره ماده (8) این قانون موجود باشد، دادگاه چه اقداماتی انجام می‌دهد؟
 assistant: ماده 110 - ماده (212) به شرح زیر اصلاح می‌شود: هرگاه سند یا اطلاعات دیگری که مربوط به مورد دعوی است در دستگاه‌های اجرائی موضوع تبصره ماده (8) این قانون موجود باشد و دادگاه آن را مؤثر در موضوع تشخیص دهد، به طور کتبی به دستگاه اجرائی مربوط، ارسال رونوشت سند یا اطلاع لازم را با ذکر موعد، مقرر میدارد. دستگاه اجرائی مربوط مکلف است فوری دستور دادگاه را انجام دهد، مگر اینکه ابراز سند یا ارائه اطلاعات مزبور با مصالح سیاسی کشور و یا نظم عمومیمنافات داشته باشد که در این صورت باید مراتب با توضیح لازم به دادگاه اعلام شود. چنانچه دادگاه موافقت نمود، جواز عدم ابراز سند محرز خواهد شد. در غیر این صورت باید به نحو مقتضی سند ابراز یا اطلاعات به دادگاه ارائه شود. در صورت امتناع کسی که مسؤولیت عدم ابراز سند و یا عدم ارائه اطلاعات متوجه او است، پس از رسیدگی در همین دادگاه و احراز تخلف به انفصال موقت از خدمت از شش ماه تا یک سال محکوم خواهد شد.


human: در مورد تحویل اسناد سری دولتی باید با اجازه چه کسی باشد؟
 assistant: تبصره 1 (ماده 110) - در مورد تحویل اسناد سری دولتی باید با اجازه رئیس قوه قضاییه باشد.


human: آیا دستگاه‌های اجرایی یادشده در این ماده در صورتی که خود نیز طرف دعوی باشند، ملزم به رعایت مفاد این ماده هستند؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 110) - دستگاه‌های اجرائی یادشده در این ماده در صورتی که خود نیز طرف دعوی باشند، ملزم به رعایت مفاد این ماده خواهند بود.


human: چنانچه در موعدی که دادگاه معین کرده است نتوانند اسناد و اطلاعات لازم را بدهند، چه باید کنند؟
 assistant: تبصره 3 (ماده 110) - چنانچه در موعدی که دادگاه معین کرده است نتوانند اسناد و اطلاعات لازم را بدهند، باید در پاسخ دادگاه با ذکر دلیل تأخیر، تاریخ ابراز اسناد و اطلاعات را اعلام نمایند.


human: چنانچه سند مورد ادعا نزد سایر اشخاص ثالث باشد، دادگاه به درخواست طرف چه اقدامی می‌کند؟
 assistant: تبصره 4 (ماده 110) - چنانچه سند مورد ادعا نزد سایر اشخاص ثالث باشد، دادگاه به درخواست طرف قرار ابراز سند به طرفیت شخص ثالث صادر می‌نماید. در صورتی که ثابت شود ثالث برخلاف واقع وجود سند نزد خود را انکار یا ارائه آن را غیرممکن اعلام یا بدون عذر موجه از ابراز آن استنکاف نموده است، در صورتی که این امر موجب خسارت شود و متضرر خواستار خسارت وارده باشد علاوه بر جبران خسارت متقاضی ابراز سند، به جریمه نقدی تا دو برابر خسارت وارده و در غیر این صورت به جریمه نقدی از ده میلیون ( ۰۰۰/ ۰۰۰/ 10) تا یکصد میلیون ( ۰۰۰/ ۰۰۰/ 100) ریال به نفع صندوق دولت محکوم می‌شود.


human: اظهار تردید یا انکار نسبت به اسناد ارائه شده باید تا چه زمانی به عمل آید؟
 assistant: ماده 111 - ماده (217) به شرح زیر اصلاح می‌شود: اظهار تردید یا انکار نسبت به اسناد ارائه شده باید تا پایان اولین جلسه دادرسی به عمل آید. در مواردی که رأی دادگاه غیابی صادر شده باشد خوانده ضمن واخواهی و در صورت عدم واخواهی ضمن تجدیدنظرخواهی، انکار یا تردید خود را به دادگاه اعلام میدارد. نسبت به مدارکی که ضمن واخواهی و یا تجدیدنظرخواهی مورد استناد واقع می‌شود نیز اظهار تردید یا انکار حسب مورد باید تا پایان اولین جلسه رسیدگی به واخواهی یا لایحه جوابیه به عمل آید.


human: تردید یا انکار نسبت به اسنادی که ضمن دادرسی ابراز می‌شود در همان جلسه به عمل می‌آید؟
 assistant: تبصره (ماده 111) - تردید یا انکار نسبت به اسنادی که ضمن دادرسی ابراز می‌شود در همان جلسه به عمل میآید، مگر آنکه طرف مقابل برای اعلام انکار یا تردید تقاضای مهلت کند و دادگاه آن را موجه تشخیص دهد که در این صورت دادگاه مهلت مناسب خواهد داد.


human: دادگاه مکلف است ضمن صدور حکم راجع به ماهیت دعوی نسبت به سندی که در مورد آن ادعای جعل شده است، چه اقدامی انجام دهد؟
 assistant: ماده 112 - ماده (221) به شرح زیر اصلاح می‌شود: دادگاه مکلف است ضمن صدور حکم راجع به ماهیت دعوی نسبت به سندی که در مورد آن ادعای جعل شده است، تعیین تکلیف نموده و اگر آن را مجعول تشخیص ندهد، دستور تحویل آن را به صاحب سند، صادر نماید و در صورتی که آن را مجعول بداند، تکلیف اینکه باید تمام سند ابطال شود و یا قسمت مجعول آن در روی سند ابطال گردد یا تغییرات ایجاد شده در حاشیه آن توضیح داده شود را تعیین خواهد کرد. اجرای رأی دادگاه دراین خصوص منوط است به قطعی شدن حکم دادگاه در ماهیت دعوی و گذشتن مدت درخواست فرجام یاابرام حکم در مواردی که قابل فرجام خواهی می‌باشد و با حضور دادستان محل اجرای حکم یا نماینده او انجاممیگیرد و در صورتی که وجود اسناد و نوشته‌های راجع به دعوای جعل در دفتر دادگاه لازم نباشد، دادگاه دستوراعاده اسناد و نوشته‌ها را به صاحبان آنها میدهد.


human: رسیدگی به اعتبار سند در موارد انکار، تردید و ادعای جعل به چه صورت است؟
 assistant: ماده 113 - ماده (223) به شرح زیر اصلاح می‌شود: رسیدگی به اعتبار سند در موارد انکار، تردید و ادعای جعل به قرار زیر است:
1- تطبیق مفاد سند با اسناد و دلایل دیگر
2- تحقیق از گواه و مطلعانی که از اطلاعات آنان بتوان صحت یا عدم صحت سند را تشخیص داد.
3- تطبیق خط و امضای سند متنازٌعٌفیه، با خط و امضای اسنادی که اصالت آنها ثابت و معتبر است و دقت در خط و امضاء و مهر سند از حیث تراشیدگی و امثال آن


human: در مورد تطبیق سند با مفاد اسناد دیگر، باید اسنادی را انتخاب نمود که صحت مفاد آن ثابت یا مورد اقرار طرف مقابل باشد؟
 assistant: تبصره 1 (ماده 113) - در مورد تطبیق سند با مفاد اسناد دیگر، باید اسنادی را انتخاب نمود که صحت مفاد آن ثابت یا مورد اقرار طرف مقابل باشد.


human: آیا خط، مهر، امضاء و اثر انگشت اسناد عادی را که نسبت به آن انکار یا تردید یا ادعای جعل شده باشد، می‌توان اساس تطبیق قرار داد؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 113) - خط، مهر، امضاء و اثر انگشت اسناد عادی را که نسبت به آن انکار یا تردید یا ادعای جعل شده باشد، نمی‌توان اساس تطبیق قرار داد، هر چند که حکم به صحت آن شده باشد.


human: گواهانی که سند را امضاء کرده‌اند و یا اشخاصی که نوشته شدن سند متنازع فیه یا امضاء و مهر شدن سند را دیده‌اند و همچنین اشخاصی که از اطلاعات آنان می‌توان کشف حقیقت نمود، چگونه احضار و اظهارات آنها استماع می‌شود؟
 assistant: تبصره 3 (ماده 113) - گواهانی که سند را امضاء کرده‌اند و یا اشخاصی که نوشته شدن سند متنازع فیه یا امضاء و مهر شدن سند را دیده‌اند و همچنین اشخاصی که از اطلاعات آنان می‌توان کشف حقیقت نمود، احضار و با رعایت مقررات مربوط اظهارات آنها استماع می‌شود.


human: در مورد تطبیق خط و امضاء یا مهر یا اثر انگشت، چه نوشته‌هایی اساس تطبیق قرار داده می‌شود؟
 assistant: تبصره 4 (ماده 113) - در مورد تطبیق خط و امضاء یا مهر یا اثر انگشت، نوشته‌هایی اساس تطبیق قرار داده می‌شود که طرفین در انتخاب آنها موافق باشند و در صورت عدم توافق طرفین، نوشته‌های زیر اساس تطبیق قرار داده می‌شود:
1- خط یا امضاء یا مهر و یا اثر انگشت زیر اسناد رسمی یا دفتر اسناد رسمی
2- خط یا امضاء یا مهر یا اثر انگشت زیر اسناد رسمی که در اوراق راجع به دعاوی در دادگاه تنظیم شده باشد.
3- خطوط یا امضای اشخاص رسمی در نوشته‌های رسمی
4- اسناد عادی که قبلاً به صحت خط یا امضاء یا مهر یا اثر انگشت آن اقرار شده باشد، در صورتی که یک قسمت از سند مورد اختلاف و قسمت دیگر از حیث خط مسلم باشد، دادگاه می‌تواند همین قسمت را اساس تطبیق قرار دهد.


human: اگر اوراق و نوشته‌ها و مدارکی که باید اساس تطبیق قرار گیرد در یکی از دستگاه‌های اجرایی موضوع تبصره ماده (8) این قانون موجود باشد، چه اقدامی می‌شود؟
 assistant: ماده 114 - ماده (225) به شرح زیر اصلاح می‌شود: اگر اوراق و نوشته‌ها و مدارکی که باید اساس تطبیق قرار گیرد در یکی از دستگاه‌های اجرائی موضوع تبصره ماده (8) این قانون موجود باشد، برابر مقررات ماده (212) آنها را به محل تطبیق میآورند. چنانچه آوردن آنها به محل تطبیق ممکن نباشد و یا به نظر دادگاه مصلحت نباشد و یا دارنده آنها در شهر یا محل دیگری اقامت داشته باشد، به موجب قرار دادگاه می‌توان در محلی که نوشته‌ها، اوراق و مدارک یادشده قرار دارد، تطبیق به عمل آورد.


human: در صورتی که مدعی جعل، شخص معینی را به جعل سند مورد استناد متهم نماید، آیا می‌تواند مستقیمًاً ادعای خود را به دادستان اعلام دارد؟
 assistant: ماده 115 - ماده (227) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در صورتی که مدعی جعل، شخص معینی را به جعل سند مورد استناد متهم نماید، می‌تواند مستقیمًاً ادعای خود را به دادستان اعلام دارد. این امر مانع رسیدگی دادگاه حقوقی به ادعای جعل و دعوی نخواهد بود، ولی هرگاه اصالت یا جعلیت سند در مرجع جزایی به موجب رأی قطعی ثابت شود و آن سند مستند حکم صادره از دادگاه حقوقی باشد، رأی مرجع جزایی در خصوص جعلیت یا اصالت سند طبق مقررات راجع به اعاده دادرسی قابل استفاده خواهد بود، ولی اگر رسیدگی حقوقی هنوز خاتمه نیافته باشد رأی قطعی صادره از مرجع جزایی در خصوص اصالت یا جعلیت برای دادگاه حقوقی متبع است.


human: هرگاه دادگاه حقوقی قرار جعلیت سند را صادر کند، مکلف است مراتب را به دادستان اعلام نماید؟
 assistant: تبصره 1 (ماده 115) - هرگاه دادگاه حقوقی قرار جعلیت سند را صادر کند، مکلف است مراتب را به دادستان اعلام نماید.


human: در صورتی که ضمن رسیدگی دادگاه حقوقی از طرف دادستان علیه مرتکب به اتهام ارتکاب جعل کیفرخواست صادر شود، دادگاه حقوقی چه اقدامی می‌کند؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 115) - در صورتی که ضمن رسیدگی دادگاه حقوقی از طرف دادستان علیه مرتکب به اتهام ارتکاب جعل کیفرخواست صادر شود، دادگاه حقوقی تا صدور رأی در پرونده جزایی رسیدگی خود را در آن قسمت از دعوی که مربوط به جعلیت سند مورد ادعای جعل است، متوقف میکند.


human: هرگاه نسبت به سندی دعوای جعل شود یا شخصی سند منتسب به خود را انکار کند و صحت سند یا انتساب آن احراز گردد، دادگاه ضمن حکم راجع به اصل دعوی، انکارکننده یا مدعی جعل را به چه جریمه‌ای محکوم می‌کند؟
 assistant: تبصره 3 (ماده 115) - هرگاه نسبت به سندی دعوای جعل شود یا شخصی سند منتسب به خود را انکار کند و حسب مورد صحت سند یا انتساب آن احراز گردد، دادگاه ضمن حکم راجع به اصل دعوی، انکار کننده و یا مدعی جعل را به تأدیه جریمهای معادل یک دهم اصل محکومٌٌبه مربوط به سند مورد ادعای جعل یا انکار، محکوم میکند. در صورتی که سند راجع به وجه نقد نباشد، میزان جریمه از یک میلیون ( ۰۰۰/ ۰۰۰/ 1) ریال تا یکصد میلیون ( ۰۰۰/ ۰۰۰/ 100) ریال به تناسب دعوی و به نظر دادگاه خواهد بود. جریمه مذکور پس از حصول قطعیت حکم، به دستور دادگاه صادر کننده طبق مقررات مربوط به نفع صندوق دولت وصول می‌شود.


human: در کلیه دعاوی حقوقی (مالی و غیر آن)، هرگاه گواه اصلی فوت کرده باشد یا به علت غیبت یا بیماری، سفر، حبس و امثال آن حضور گواه اصلی متعذر یا متعسر باشد، گواهی بر شهادت گواه اصلی مسموع خواهد بود؟
 assistant: ماده 116 - ماده (231) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در کلیه دعاوی حقوقی (مالی و غیر آن) به شرح تبصره (3) ماده (227)، هرگاه گواه اصلی فوت کرده باشد یا به علت غیبت یا بیماری، سفر، حبس و امثال آن حضور گواه اصلی متعذر یا متعسر باشد، گواهی بر شهادت گواه اصلی مسموع خواهد بود.


human: گواه بر شاهد اصلی باید واجد شرایط مقرر برای گواه و گواهی باشد؟
 assistant: تبصره (ماده 116) - گواه بر شاهد اصلی باید واجد شرایط مقرر برای گواه و گواهی باشد.


human: احکام مربوط به صلاحیت گواه و جرح و تعدیل وی برابر مقررات کدام قانون می‌باشد؟
 assistant: ماده 117 - ماده (233) به شرح زیر اصلاح می‌شود: احکام مربوط به صلاحیت گواه و جرح و تعدیل وی برابر مقررات قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب (در امور کیفری) مصوب 1378 می‌باشد.


human: دادگاه باید وضعیت ظاهری گواه و مشاهدات خود را از رفتار وی هنگام حضور در محکمه که ممکن است در ارزیابی شهادت مؤثر باشد، در صورتجلسه قید کند؟
 assistant: ماده 118 - یک تبصره به شرح زیر به ماده (240) الحاق می‌شود: تبصره – دادگاه باید وضعیت ظاهری گواه و مشاهدات خود را از رفتار وی هنگام حضور در محکمه که ممکن است در ارزیابی شهادت مؤثر باشد، در صورتمجلس قید کند.


human: گواهی که برابر قانون احضار شده است، چنانچه در موعد مقرر حضور نیابد، چه اقدامی صورت می‌گیرد؟
 assistant: ماده 119 - ماده (243) به شرح زیر اصلاح می‌شود: گواهی که برابر قانون احضار شده است، چنانچه در موعد مقرر حضور نیابد، دوباره احضار می‌شود و اگر این بار نیز حاضر نگردید و به تشخیص دادگاه احقاق حق متوقف به گواهی او باشد، دادگاه او را جلب میکند.


human: در صورت معذور بودن گواه از حضور در دادگاه و همچنین در مواردی که دادگاه مقتضی بداند، می‌تواند گواهی گواه را در کدام محل استماع کند؟
 assistant: ماده 120 - ماده (244) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در صورت معذور بودن گواه از حضور در دادگاه و همچنین در مواردی که دادگاه مقتضی بداند، می‌تواند گواهی گواه را در محل سکونت یا کار یا در محل دیگری که در آنجا حضور دارد، توسط یکی از قضات دادگاه استماع کند.


human: هرگاه گواه برای حضور در دادگاه درخواست هزینه آمد و رفت، اقامت و جبران خسارت حاصل از آن را بنماید، دادگاه چه اقدامی می‌کند؟
 assistant: ماده 121 - ماده (247) به شرح زیر اصلاح می‌شود: هرگاه گواه برای حضور در دادگاه درخواست هزینه آمد و رفت، اقامت و جبران خسارت حاصل از آن اعم از درآمد و سایر مواردی که عرفاً متحمل می‌شود را بنماید، دادگاه میزان آن را بر اساس تعرفه معین و استنادکننده را به تأدیه آن ملزم می‌نماید.


human: تعرفه موضوع این ماده ظرف چه مدتی و توسط چه کسی به تصویب می‌رسد؟
 assistant: تبصره (ماده 121) - تعرفه موضوع این ماده ظرف سه ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون با پیشنهاد وزارت دادگستری به تصویب رئیس قوه قضاییه میرسد.


human: اجرای قرار معاینه محل یا تحقیق محلی ممکن است توسط چه کسانی به عمل آید؟
 assistant: ماده 122 - ماده (250) به شرح زیر اصلاح می‌شود: اجرای قرار معاینه محل یا تحقیق محلی ممکن است توسط یکی از دادرسان دادگاه به عمل آید. وقت و محل تحقیقات باید از قبل به طرفین اطلاع داده شود. در صورتی که محل تحقیقات خارج از حوزه دادگاه باشد، دادگاه می‌تواند اجرای تحقیقات را از دادگاه محل درخواست نماید، مگر اینکه مبنای رأی دادگاه معاینه و یا تحقیقات محلی باشد که در این صورت باید اجرای قرارهای مذکور توسط شخص قاضی صادرکننده رأی صورت گیرد یا گزارش مورد وثوق دادگاه باشد.


human: تشخیص اعتبار اطلاعات مطلعان محلی منوط به نظر دادگاه است؟
 assistant: ماده 123 - ماده (255) مکرر به شرح زیر الحاق می‌شود: تشخیص اعتبار اطلاعات مطلعان محلی منوط به نظر دادگاه است، مگر در مواردی که طرفین تراضی در انتخاباشخاص نموده و رفع اختلاف را فقط به تصدیق آنان واگذار کرده باشند.


human: عدم تهیه وسیله اجرای قرار معاینه محل یا تحقیق محلی توسط متقاضی، موجب خروج آن از عداد دلایل وی می‌شود؟
 assistant: ماده 124 - ماده (256) به شرح زیر اصلاح می‌شود: عدم تهیه وسیله اجرای قرار معاینه محل یا تحقیق محلی توسط متقاضی، موجب خروج آن از عداد دلایل وی می‌باشد و اگر اجرای قرار مذکور را دادگاه لازم بداند، تهیه وسایل اجراء در مرحله بدوی با خواهان دعوی و در مرحله تجدیدنظر با تجدیدنظرخواه می‌باشد. در صورتی که به علت عدم تهیه وسیله، اجرای قرار مقدور نباشد و دادگاه بدون آن نتواند انشای رأی نماید و ظرف ده روز از تاریخ مقرر برای اجرای قرار عذر موجهی به دادگاه اعلام نشود، در مرحله بدوی دادخواست ابطال و در مرحله تجدیدنظر قرار رد دعوی صادر می گردد.


human: دادگاه می‌تواند راساً یا به درخواست هر یک از اصحاب دعوی قرار ارجاع امر به کارشناس را صادر نماید؟
 assistant: ماده 125 - ماده (257) به شرح زیر اصلاح و یک تبصره به آن الحاق می‌شود: دادگاه می‌تواند رأسًاً یا به درخواست هر یک از اصحاب دعوی قرار ارجاع امر به کارشناس را صادر نماید. در قرار دادگاه، ضرورتی که ارجاع امر به کارشناس را ایجاب نموده، موضوعی که نظر کارشناس نسبت به آن لازم است، اقدامات ضروری که کارشناس باید انجام دهد و نیز مدتی که کارشناس باید اظهار عقیده کند، تعیین می‌گردد.


human: کارشناس مکلف است کلیه اقداماتی را که جهت اجرای تأمین نظر دادگاه لازم تشخیص میدهد، را انجام دهد؟
 assistant: تبصره (ماده 125) - کارشناس مکلف است کلیه اقداماتی را که جهت اجرای تأمین نظر دادگاه لازم تشخیص میدهد، را انجام دهد.


human: دادگاه چگونه کارشناس مورد وثوق را انتخاب می‌نماید؟ در صورت تعدد کارشناسان، ملاک عمل کدام است؟
 assistant: ماده 126 - ماده (258) با الحاق یک تبصره به شرح زیر اصلاح می‌شود: دادگاه باید کارشناس مورد وثوق را از بین اشخاصی که دارای پروانه کارشناسی در رشته مربوط به موضوع می‌باشند، انتخاب نماید و در صورت تعدد آنان با قرعه انتخاب می‌شود. در صورت لزوم تعدد کارشناسان، عده منتخبان باید فرد باشد تا در صورت اختلاف، نظر اکثریت ملاک عمل قرار گیرد.


human: اگر در حوزه قضایی دادگاه اشخاص دارای پروانه کارشناسی در رشته مربوط وجود نداشته یا به تعداد کافی نباشد، دادگاه از چه کسانی استفاده می‌نماید؟
 assistant: تبصره 1 (ماده 126) - اگر در حوزه قضایی دادگاه اشخاص دارای پروانه کارشناسی در رشته مربوط وجود نداشته یا به تعداد کافی نباشد، دادگاه از کارشناسان دارای پروانه سایر حوزه‌ها یا کارشناسان خبره محلی استفاده می‌نماید.


human: پس از انتخاب کارشناس و ابلاغ آن به طرفین و کارشناس، هر یک از آنان می‌توانند ظرف چه مدتی جهات رد کارشناس را به دادگاه اعلام نمایند؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 126) - پس از انتخاب کارشناس و ابلاغ آن به طرفین و کارشناس، هر یک از آنان می‌توانند ظرف یک هفته جهات رد کارشناس را به دادگاه اعلام نمایند. رد کارشناس بعد از موعد مذکور تا قبل از اعلام نظر کارشناس نیز جایز است، به شرط اینکه جهت رد بعد از موعد مذکور حادث گردد. در مورد کارشناس مرضی الطرفین جهات رد در صورتی پذیرفته می‌شود که بعد از انتخاب حادث گردد و یا طرفین بر تغییر وی توافق نمایند. موارد رد کارشناس همان موارد رد دادرس می‌باشد.


human: ایداع دستمزد کارشناس به عهده چه کسی است و اگر پرداخت نشود چه اتفاقی می‌افتد؟
 assistant: ماده 127 - ماده (259) به شرح زیر اصلاح می‌شود: ایداع دستمزد کارشناس به عهده متقاضی است و هرگاه ظرف یک هفته از تاریخ ابلاغ آن را پرداخت نکند، کارشناسی از عداد دلایل وی خارج می‌شود. هرگاه قرار کارشناسی به نظر دادگاه باشد و دادگاه نیز نتواند بدون انجام کارشناسی انشای رأی نماید، پرداخت دستمزد کارشناسی در مرحله بدوی به عهده خواهان و در مرحله تجدیدنظر به عهده تجدیدنظرخواه است. در صورتی که به علت عدم پرداخت دستمزد کارشناس، اجرای قرارمقدور نباشد و دادگاه نتواند بدون نظر کارشناس حکم صادر نماید و ظرف ده روز از تاریخ مقرر برای اجرای قرار نیز عذر موجهی به دادگاه اعلام نشود، در مرحله بدوی دادخواست ابطال و در مرحله تجدیدنظر، تجدیدنظر متوقف می‌گردد. چنانچه ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ قرار توقیف تجدیدنظرخواهی، تجدیدنظر خواه دستمزد کارشناس را ایداع ننماید، به درخواست تجدیدنظرخوانده، قرار رد دعوای تجدیدنظر صادر می‌گردد.


human: کارشناس مکلف به قبول امر کارشناسی است؟ در چه صورت می‌تواند آن را نپذیرد؟
 assistant: ماده 128 - ماده (261) به شرح زیر اصلاح می‌شود: کارشناس مکلف به قبول امر کارشناسی که از دادگاه به او ارجاع شده می‌باشد، مگر آنکه دارای عذری باشد که به تشخیص دادگاه موجه تلقی شود و یا دارای جهات رد باشد. در این صورت، ظرف یک هفته از تاریخ ابلاغ اخطاریه باید مراتب را به‌طور کتبی به دادگاه اعلام دارد. موارد رد کارشناسان همان موارد رد دادرس است.


human: چنانچه علیرغم اخطار دادگاه، شخصی که تکمیل حق الزحمه کارشناسی بر عهده اوست، بدون عذر موجه از پرداخت آن استنکاف نماید، چه حکمی صادر می‌شود؟
 assistant: ماده 129 - یک تبصره به شرح زیر به ماده (264) الحاق می‌شود: تبصره – چنانچه علیرغم اخطار دادگاه، شخصی که تکمیل حق الزحمه کارشناسی بر عهده اوست، به تشخیص دادگاه بدون عذر موجه از پرداخت آن استنکاف نماید، علاوه بر پرداخت حق‌الزحمه کارشناس، معادل دو برابر آن به عنوان جریمه در حق صندوق دولت محکوم می‌شود. جریمه مذکور پس از قطعیت رأی، به دستور دادگاه صادر کننده طبق مقررات مربوط وصول خواهد شد.


human: در صورتی که نظر کارشناس با اوضاع و احوال محقق و معلوم مورد کارشناسی مطابقت نداشته باشد، دادگاه چه اقدامی می‌کند؟
 assistant: ماده 130 - ماده (265) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در صورتی که نظر کارشناس با اوضاع و احوال محقق و معلوم مورد کارشناسی مطابقت نداشته باشد، دادگاه به آن ترتیب اثر نخواهد داد. در این صورت باید به‌طور مستدل جهات عدم تطابق نظر کارشناس با اوضاع و احوال محقق و معلوم را در پرونده قید و عنداللزوم موضوع را به کارشناس یا کارشناسان دیگری ارجاع نماید.


human: آیا عبارت »ضرر و زیان ناشی از عدم النفع قابل مطالبه نیست« از انتهای ماده (267) حذف می‌شود؟
 assistant: ماده 131 - از انتهای ماده (267) عبارت »ضرر و زیان ناشی از عدم النفع قابل مطالبه نیست« حذف می‌شود.


human: هرگاه خواهان برای اثبات ادعای خود فاقد دلایل و مدارک معتبر باشد و خوانده نیز ادعای وی را انکار کند، چه اقدامی صورت می‌گیرد؟
 assistant: ماده 132 - ماده (272) به شرح زیر اصلاح می‌شود: هرگاه خواهان برای اثبات ادعای خود فاقد دلایل و مدارک معتبر باشد و خوانده نیز ادعای وی را انکار کند، به تقاضای خواهان، منکر ادای سوگند می‌نماید و به موجب آن، ادعا ساقط می‌شود.


human: هرگاه خوانده در پاسخ خواهان ادعایی مبنی بر برائت ذمه از سوی خواهان یا دریافت مال مورد ادعا یا صلح و هبه نسبت به آن و یا تملیک مال به موجب یکی از عقود ناقله نماید، دعوی چه وضعیتی پیدا می‌کند؟
 assistant: ماده 133 - ماده (275) به شرح زیر اصلاح می‌شود: هرگاه خوانده در پاسخ خواهان ادعایی مبنی بر برائت ذمه از سوی خواهان یا دریافت مال مورد ادعا یا صلح و هبه نسبت به آن و یا تملیک مال به موجب یکی از عقود ناقله نماید، دعوی منقلب شده و حسب مورد با خواهان به مانند خوانده و با خوانده به مانند خواهان، رفتار می‌شود.


human: ماده (280) نسخ می‌شود؟
 assistant: ماده 134 - ماده (280) نسخ می‌شود.


human: پس از اعلام ختم دادرسی، آیا هیچ اقدامی غیر از صدور رأی جایز است؟
 assistant: ماده 135 - یک تبصره به شرح زیر به ماده (295) الحاق می‌شود: تبصره- پس از اعلام ختم دادرسی، هیچ اقدامی غیر از صدور رأی جایز نیست.


human: رأی دادگاه باید چگونه نوشته شود و به امضای چه کسانی برسد؟ چه نکاتی در آن رعایت گردد؟
 assistant: ماده 136 - ماده (296) به شرح زیر اصلاح می‌شود: رأی دادگاه باید نوشته شود و به امضای دادرس یا دادرسان برسد و نکات زیر در آن رعایت گردد:
1- تاریخ صدور رأی
2- نام و نام خانوادگی اصحاب دعوی و وکیل یا نمایندگان قانونی آنان با نشانی اقامتگاه آنان
3- موضوع دعوی و درخواست طرفین
4- گردشکار پرونده به همراه ذکر خلاصه‌ای از دلایل و مستندات هر یک از اصحاب دعوی
5- جهات، دلایل، مستندات، اصول و مواد قانونی که رأی بر اساس آنها صادر شده است.
6- حضوری یا غیابی بودن، قابلیت واخواهی، تجدیدنظر و فرجام خواهی، مهلت و مرجع آن
7- نام و نام خانوادگی و سمت دادرس یا دادرسان دادگاه


human: اعلام دادگاه دایر بر عدم قابلیت واخواهی، تجدیدنظر و فرجام خواهی در رأی، مانع از رسیدگی این درخواست‌ها طبق مقررات مربوط خواهد بود؟
 assistant: تبصره 1 (ماده 136) - اعلام دادگاه دایر بر عدم قابلیت واخواهی، تجدیدنظر و فرجام خواهی در رأی، مانع از رسیدگی این درخواستها طبق مقررات مربوط نخواهد بود.


human: دادگاه پس از امضای رأی، حق تغییر آن را دارد؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 136) - دادگاه پس از امضای رأی، حق تغییر آن را ندارد.


human: رأی دادگاه باید ظرف چه مدتی و چگونه ماشین‌نویسی شده و به امضای دادرس یا دادرسان صادرکننده رأی برسد؟
 assistant: ماده 137 - ماده (297) به شرح زیر اصلاح می‌شود: رأی دادگاه باید ظرف پنج روز از تاریخ صدور با تصریح شماره و تاریخ دادنامه و دادگاه صادر کننده رأی، ماشین نویسی شده و به امضای دادرس یا دادرسان صادر کننده رأی برسد. در این صورت دادنامه خوانده می‌شود.


human: هرگاه به عللی از قبیل فوت، انفصال، تعلیق و یا انتقال دادرس صادرکننده رأی، امضای دادنامه توسط وی ممکن نباشد، دادنامه با ذکر نام قاضی صادرکننده رأی و تأیید انطباق دادنامه با رأی صادره حسب مورد به امضای چه کسی می‌رسد؟
 assistant: تبصره (ماده 137) - هرگاه به عللی از قبیل فوت، انفصال، تعلیق و یا انتقال دادرس صادرکننده رأی، امضای دادنامه توسط وی ممکن نباشد، دادنامه با ذکر نام قاضی صادرکننده رأی و تأیید انطباق دادنامه با رأی صادره حسب مورد به امضای رئیس حوزه قضایی و یا سرپرست مجتمع میرسد.


human: ماده (298) نسخ می‌شود؟
 assistant: ماده 138 - ماده (298) نسخ می‌شود.


human: استفاده از سامانه‌های رایانه‌ای و مخابراتی برای طرح دعوی، ارسال لوایح، ارجاع پرونده، تشکیل جلسه دادرسی، ابلاغ دادنامه و دیگر اوراق قضایی و اوراق مربوط به اجرائیه و نیابت قضایی بلامانع است؟
 assistant: ماده 139 - ماده (299) مکرر به شرح زیر الحاق می‌شود: استفاده از سامانه(سیستم)های رایانه‌ای و مخابراتی از قبیل پست الکترونیکی، ارتباط تصویری از راه دور، نمابر و تلفن، برای طرح دعوی، ارسال لوایح، ارجاع پرونده، تشکیل جلسه دادرسی، ابلاغ دادنامه و دیگر اوراق قضایی و اوراق مربوط به اجرائیه و نیابت قضایی حسب مورد با حفظ و رعایت احکام و مقررات این قانون بلامانع است. شرایط و چگونگی استفاده از سامانه‌های موضوع این ماده به موجب آیین‌نامه‌ای است که ظرف شش ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون توسط وزارتخانه‌های دادگستری و ارتباطات و فناوری اطلاعات تهیه و پس از تأیید رئیس قوه قضاییه به تصویب هیأت وزیران میرسد.


human: هیچ حکم یا قراری را نمی‌توان اجراء نمود، مگر اینکه به صورت حضوری و یا به صورت دادنامه یا رونوشت گواهی شده آن به طرفین یا وکیل آنان ابلاغ شده باشد؟
 assistant: ماده 140 - تبصره ماده (302) نسخ و ماده مذکور به شرح زیر اصلاح می‌شود: هیچ حکم یا قراری را نمی توان اجراء نمود، مگر اینکه به صورت حضوری و یا به صورت دادنامه یا رونوشت گواهی شده آن به طرفین یا وکیل آنان ابلاغ شده باشد. نحوه ابلاغ دادنامه و رونوشت آن برابر مقررات مربوط به ابلاغ دادخواست می‌باشد.


human: مقررات مربوط به دادرسی نخستین از جمله جلسه رسیدگی واخواهی نیز باید رعایت شود؟
 assistant: ماده 141 - متن زیر به عنوان تبصره (4) به ماده (306) الحاق می‌شود: مقررات مربوط به دادرسی نخستین از جمله جلسه رسیدگی واخواهی نیز باید رعایت شود.


human: چنانچه پس از اجرای حکم غیابی، حکم قطعی به نفع محکوم‌علیه غائب صادر شود، خواهان ملزم به جبران خسارت ناشی از اجرای حکم می‌باشد؟
 assistant: ماده 142 - ماده (307) به شرح زیر اصلاح می‌شود: چنانچه پس از اجرای حکم غیابی، حکم قطعی به نفع محکوٌمٌعٌلیه غائب صادر شود، خواهان ملزم به جبران خسارت ناشی از اجرای حکم می‌باشد.


human: نوع تأمین اعم از وجه نقد، ضمانت‌نامه بانکی، وثیقه ملکی و غیره است؟
 assistant: ماده 143 - متن زیر به عنوان تبصره به ماده (319) الحاق می‌شود: تبصره 4- نوع تأمین اعم است از وجه نقد، ضمانتنامه بانکی، وثیقه ملکی و غیره


human: در صورتی که طرف دعوی تأمینی از جمله وجه نقد یا ضمانت‌نامه بانکی یا وثیقه ملکی بدهد که متناسب با موضوع دستور موقت باشد، دادگاه از دستور موقت رفع اثر خواهد نمود؟
 assistant: ماده 144 - ماده (321) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در صورتی که طرف دعوی تأمینی از جمله وجه نقد یا ضمانتنامه بانکی یا وثیقه ملکی بدهد که متناسب با موضوع دستور موقت باشد، دادگاه از دستور موقت رفع اثر خواهد نمود، مگر آنکه با ذکر دلیل موجه با آن مخالفت نماید.


human: هرگاه جهتی که موجب دستور موقت شده است مرتفع شود و نیز در صورت صدور حکم قطعی به ضرر خواهان یا قرار قطعی سقوط یا رد دعوی یا ابطال یا رد دادخواست، دادگاه راساً یا بنا به درخواست خوانده قرار رفع اثر از دستور موقت را صادر می‌نماید؟
 assistant: ماده 145 - ماده (322) با الحاق یک تبصره به شرح زیر اصلاح می‌شود: هرگاه جهتی که موجب دستور موقت شده است مرتفع شود و نیز در صورت صدور حکم قطعی به ضرر خواهان یا قرار قطعی سقوط یا رد دعوی یا ابطال یا رد دادخواست، دادگاه رأسًاً یا بنا به درخواست خوانده قرار رفع اثر از دستور موقت را صادر می‌نماید.


human: در صورتی که برابر ماده (318) اقامه دعوی نشود و نیز در صورت صدور حکم قطعی علیه خواهان یا قرار قطعی سقوط یا رد دعوی یا ابطال یا رد دادخواست، متقاضی دستور موقت به چه چیزهایی محکوم خواهد شد؟
 assistant: ماده 146 - ماده (323) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در صورتی که برابر ماده (318) اقامه دعوی نشود و نیز در صورت صدور حکم قطعی علیه خواهان یا قرار قطعی سقوط یا رد دعوی یا ابطال یا رد دادخواست، متقاضی دستور موقت به جبران خساراتی که برای اجرای دستور موقت به طرف مقابل وارد شده و یا تأدیه خسارتی که وی برای سپردن تأمین جهت جلوگیری از اجرای آن متحمل شده است، محکوم خواهد شد.


human: قبول یا رد درخواست دستور موقت در صورتی که از دادگاه نخستین صادر شده باشد، ظرف چه مدتی قابل تجدیدنظر است؟
 assistant: ماده 147 - ماده (325) به شرح زیر اصلاح می‌شود: قبول یا رد درخواست دستور موقت در صورتی که از دادگاه نخستین صادر شده باشد، ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر است. قابل تجدید بودن قبول دستور موقت مانع از اجرای آن نمی‌باشد. دستور موقت در هیچ صورت، قابل رسیدگی فرجامی نیست.


human: دادگاه تجدید نظر حداکثر ظرف چه مدتی پس از وصول اعتراض نسبت به آن رسیدگی و اتخاذ تصمیم می‌نماید؟
 assistant: تبصره 1 (ماده 147) - دادگاه تجدید نظر حداکثر ظرف ده روز پس از وصول اعتراض نسبت به آن رسیدگی و اتخاذ تصمیم می‌نماید.


human: درخواست صدور دستور موقت مستلزم پرداخت چه هزینه‌ای است؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 147) - درخواست صدور دستور موقت مستلزم پرداخت هزینه دادرسی معادل دعاوی غیرمالی است.


human: احکام دادگاه‌های حقوقی جز در چه مواردی قابل تجدیدنظر می‌باشند؟
 assistant: ماده 148 - ماده (330) با الحاق یک تبصره به شرح زیر اصلاح می‌شود: احکام دادگاه‌های حقوقی جز در موارد زیر قابل تجدیدنظر می‌باشند:
الف – احکام راجع به دعاوی مالی که خواسته یا ارزش آن بیش از پنجاه میلیون ریال نباشد.
ب – احکام راجع به متفرعات دعوی در صورتی که حکم نسبت به اصل دعوی قابل تجدید نباشد.
پ – احکام مستند به اقرار در دادگاه و یا مستند به نظر یک یا چند نفر کارشناس که طرفین کتبًاً نظر آنان را قاطع دعوی قرار داده باشند.
ت – در صورتی که طرفین دعوی با توافق کتبی حق تجدیدنظرخواهی خود را ساقط کرده باشند.


human: چنانچه دادگاه یا قاضی صادرکننده رأی فاقد صلاحیت باشد حکم صادره مطابق مقررات این باب قابل تجدیدنظر است؟
 assistant: تبصره 1 (ماده 148) - چنانچه دادگاه یا قاضی صادرکننده رأی فاقد صلاحیت باشد حکم صادره مطابق مقررات این باب قابل تجدیدنظر است.


human: آیا موارد مقرر در قوانین خاص از شمول این ماده خارج می‌باشند؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 148) - موارد مقرر در قوانین خاص از شمول این ماده خارج می‌باشند.


human: ماده (331) حذف می‌شود؟
 assistant: ماده 149 - ماده (331) حذف می‌شود.


human: چنانچه هر یک از طرفین حق تجدیدنظرخواهی خود را کتبًاً ساقط کند، تجدیدنظرخواهی او مسموع خواهد بود؟
 assistant: ماده 150 - ماده (333) به شرح زیر اصلاح می‌شود: چنانچه هر یک از طرفین حق تجدیدنظرخواهی خود را کتبًاً ساقط کند، تجدیدنظرخواهی او مسموع نخواهد بود، مگر در خصوص صلاحیت دادگاه یا قاضی صادرکننده رأی


human: در صورتی که در مهلت مقرر دادخواست تجدید نظر به مراجع مذکور در ماده قبل تقدیم نشده باشد، متقاضی تجدیدنظر با ذکر دلیل و بیان عذر خود تقاضای تجدیدنظر را به دادگاه صادر کننده رأی تقدیم می‌نماید؟
 assistant: ماده 151 - ماده (340) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در صورتی که در مهلت مقرر دادخواست تجدید نظر به مراجع مذکور در ماده قبل تقدیم نشده باشد، متقاضی تجدیدنظر با ذکر دلیل و بیان عذر خود تقاضای تجدیدنظر را به دادگاه صادر کننده رأی تقدیم می‌نماید. دادگاه مکلف است ابتداء به عذر عنوان شده که موجب عدم تقدیم دادخواست در مهلت مقرر بوده رسیدگی و در صورت وجود عذر موجه نسبت به پذیرش دادخواست تجدیدنظر اتخاذ تصمیم نماید. در غیر این صورت به شرح تبصره (2) ماده (339) اقدام می‌نماید.


human: جهات عذر موجه همان موارد مذکور در ذیل ماده (306) می‌باشد؟
 assistant: تبصره (ماده 151) - جهات عذر موجه همان موارد مذکور در ذیل ماده (306) می‌باشد.


human: دادخواست تجدیدنظر باید به چه زبانی و مطابق چه نمونه‌ای تنظیم شود و مشتمل بر چه مواردی باشد؟
 assistant: ماده 152 - ماده (341) به شرح زیر اصلاح می‌شود: دادخواست تجدیدنظر باید به زبان فارسی و مطابق نمونهای که توسط قوه قضاییه تنظیم می‌شود مشتمل بر موارد زیر باشد:
1- نام و نام خانوادگی، اقامتگاه، شماره ملی و سایر مشخصات تجدیدنظرخواه و وکیل او در صورتی که دادخواست را وکیل داده باشد.
2- نام و نام خانوادگی، اقامتگاه و سایر مشخصات تجدید نظرخوانده
3- رأیی که از آن درخواست تجدید نظر شده است.
4- دادگاه صادر کننده رأی
5- تاریخ ابلاغ رأی
6- دلایل تجدیدنظر خواهی
7- امضای تجدیدنظر خواه و در صورت عجز از امضاء اثر انگشت او


human: چنانچه دادخواست تجدیدنظر مطابق صدر این ماده تنظیم نشده باشد و یا فاقد امضاء یا اثر انگشت باشد، پس از انقضای مدت تجدیدنظرخواهی چه اتفاقی می‌افتد؟
 assistant: تبصره 1 (ماده 152) - چنانچه دادخواست تجدیدنظر مطابق صدر این ماده تنظیم نشده باشد و یا فاقد امضاء یا اثر انگشت باشد، پس از انقضای مدت تجدیدنظرخواهی به دستور دادگاه بایگانی شده و این دادخواست هیچ گاه به جریان نمیافتد.


human: مدیر دفتر دادگاه مکلف است هنگام أخذ دادخواست، آن را از حیث داشتن امضاء یا اثر انگشت بررسی و مراتب را کتبًاً گواهی نماید؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 152) - مدیر دفتر دادگاه مکلف است هنگام أخذ دادخواست، آن را از حیث داشتن امضاء یا اثر انگشت بررسی و مراتب را کتبًاً گواهی نماید.


human: اگر مشخصات تجدیدنظرخواه در دادخواست معین نشده و معلوم نباشد که دادخواست دهنده چه کسی می‌باشد یا اقامتگاه او معلوم نباشد و قبل از انقضای مهلت، دادخواست تکمیل یا تجدید نشود، چه اتفاقی می‌افتد؟
 assistant: ماده 153 - ماده (344) به شرح زیر اصلاح می‌شود: اگر مشخصات تجدیدنظرخواه در دادخواست معین نشده و معلوم نباشد که دادخواست دهنده چه کسی می‌باشد یا اقامتگاه او معلوم نباشد و قبل از انقضای مهلت، دادخواست تکمیل یا تجدید نشود، پس از انقضای مهلت، دادخواست یادشده به موجب قرار دادگاهی که دادخواست را دریافت نموده، رد می‌گردد. این قرار مطابق ماده (56) الصاق می‌شود و ظرف بیست روز از تاریخ الصاق قابل تجدیدنظر می‌باشد.


human: آیا مهلت مقرر در این ماده و ماده (336) شامل موارد نقص مذکور در ماده (326) خواهد بود؟
 assistant: تبصره (ماده 153) - مهلت مقرر در این ماده و ماده (336) شامل موارد نقص مذکور در ماده (326) نخواهد بود.


human: هر دادخواستی که نکات یادشده در بندهای (2)، (3)، (4)، (5) و (6) ماده (341) و مواد (342) و (343) در آن رعایت نشده باشد، یا هزینه دادرسی تجدیدنظرخواهی پرداخت نشده باشد، به جریان می‌افتد؟
 assistant: ماده 154 - ماده (345) به شرح زیر اصلاح می‌شود: هر دادخواستی که نکات یادشده در بندهای (2)، (3)، (4)، (5) و (6) ماده (341) و مواد (342) و (343) در آن رعایت نشده باشد، یا هزینه دادرسی تجدیدنظرخواهی پرداخت نشده باشد، به جریان نمیافتد و مدیر دفتر دادگاه بدوی ظرف دو روز از تاریخ وصول دادخواست، نقایص را به‌طور تفصیل به دادخواست دهنده به‌طور کتبی اطلاع داده و از روز ابلاغ ده روز به او مهلت میدهد که نقایص را رفع کند و اگر محتاج به تجدید دادخواست است، آن را تجدید نماید، در غیر این صورت برابر تبصره (2) ماده (339) اقدام خواهد شد.


human: عدم رعایت شرایط قانونی دادخواست و یا عدم رفع نقص آن در موعد مقرر قانونی در مرحله بدوی، موجب نقض رأی در مرحله تجدید نظر نخواهد بود، مگر در چه موردی؟
 assistant: ماده 155 - ماده (350) به شرح زیر اصلاح می‌شود: عدم رعایت شرایط قانونی دادخواست و یا عدم رفع نقص آن در موعد مقرر قانونی در مرحله بدوی، موجب نقض رأی در مرحله تجدید نظر نخواهد بود، مگر در موردی که مدارک مثِبِتِ سمت دادخواست دهنده ارائه نشده باشد که در این مورد دادگاه تجدیدنظر به وی اخطار میکند که ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ، نسبت به رفع نقص اقدام نماید. در صورت عدم اقدام، رأی صادره را نقض و قرار رد دعوای بدوی را صادر می‌نماید و در صورت عدم تأدیه تمام یا قسمتی از هزینه دادرسی، دادگاه تجدیدنظر مقرر میدارد تا هزینه مزبور از خواهان مرحله بدوی وصول شود.


human: هرگاه به تشخیص دادگاه تجدیدنظر، دادگاه بدوی فاقد صلاحیت محلی باشد و نسبت به آن در مرحله بدوی ایراد شده باشد و نیز در صورتی که فاقد صلاحیت ذاتی باشد، دادگاه چه اقدامی می‌کند؟
 assistant: ماده 156 - ماده (352) به شرح زیر اصلاح می‌شود: هرگاه به تشخیص دادگاه تجدیدنظر، دادگاه بدوی فاقد صلاحیت محلی باشد و نسبت به آن در مرحله بدوی ایراد شده باشد و نیز در صورتی که فاقد صلاحیت ذاتی باشد، رأی را نقض و پرونده را به مرجع صالح ارسال میدارد.


human: تجدیدنظرخوانده می‌تواند فقط در ضمن پاسخی که به دادخواست تجدیدنظر می‌دهد از حکمی که مورد شکایت تجدیدنظرخواهی است نسبت به چه جهتی درخواست رسیدگی تجدیدنظر نماید؟
 assistant: ماده 157 - ماده (361) مکرر به شرح زیر الحاق می‌شود: تجدیدنظرخوانده می‌تواند فقط در ضمن پاسخی که به دادخواست تجدیدنظر میدهد از حکمی که مورد شکایت تجدیدنظرخواهی است نسبت به جهتی که آن را به ضرر خود یا خلاف موازین شرعی و مقررات قانونی میداند تبعًاً درخواست رسیدگی تجدیدنظر نماید. در این صورت درخواست تجدیدنظر تبعی به طرف ابلاغ می‌شود که ظرف بیست روز به طور کتبی پاسخ دهد، هر چند مدت مقرر برای درخواست تجدیدنظر نسبت به او منقضی شده باشد.


human: تجدیدنظر تبعی فقط در مقابل تجدیدنظرخواه و از چه کسی پذیرفته می‌شود؟
 assistant: تبصره 1 (ماده 157) - تجدیدنظر تبعی فقط در مقابل تجدیدنظرخواه و از کسی که طرف درخواست تجدیدنظر واقع شده، پذیرفته می‌شود.


human: اگر تجدیدنظرخواه دادخواست تجدیدنظر خود را استرداد نماید و یا دادخواست او رد شود، حق درخواست تجدیدنظر تبعی ساقط می‌شود؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 157) - اگر تجدیدنظر خواه دادخواست تجدیدنظر خود را استرداد نماید و یا دادخواست او رد شود حق درخواست تجدیدنظر تبعی ساقط می‌شود و اگر درخواست تجدیدنظر تبعی شده باشد بلااثر می‌گردد.


human: آیا هیچ یک از شرایط مذکور در مواد (380) و (381) در تجدیدنظر تبعی جاری نیست؟
 assistant: تبصره 3 (ماده 157) - هیچ یک از شرایط مذکور در مواد (380) و (381) در تجدیدنظر تبعی جاری نیست.


human: در مواردی که رأی دادگاه تجدیدنظر مبنی بر محکومیت خوانده باشد و خوانده یا وکیل یا قائم مقام یا نماینده قانونی وی در هیچ یک از جلسات دادگاه تجدیدنظر حاضر نشده و به‌طور کتبی نیز دفاع ننموده باشد یا اخطاریه ابلاغ واقعی نشده باشد، رأی دادگاه تجدیدنظر چگونه محسوب می‌شود و آیا قابل اعتراض است؟
 assistant: ماده 158 - ماده (364) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در مواردی که رأی دادگاه تجدیدنظر مبنی بر محکومیت خوانده باشد و خوانده یا وکیل یا قائم مقام یا نماینده قانونی وی در هیچ یک از جلسات دادگاه تجدیدنظر حاضر نشده و به‌طور کتبی نیز دفاع ننموده باشد یا اخطاریه ابلاغ واقعی نشده باشد رأی دادگاه تجدیدنظر، غیابی محسوب و ظرف بیست روز پس از ابلاغ واقعی به محکوٌمٌ علیه یا وکیل او قابل اعتراض در همان دادگاه تجدیدنظر می‌باشد. رأی صادره قطعی است.


human: آرای دادگاه‌های بدوی که به علت عدم درخواست تجدیدنظر قطعیت یافته، در چه مواردی قابل فرجام‌خواهی هستند؟
 assistant: ماده 159 - ماده (367) به شرح زیر اصلاح می‌شود: آراء دادگاه‌های بدوی که به علت عدم درخواست تجدیدنظر قطعیت یافته، قابل فرجام خواهی نیست مگر در موارد زیر:
الف – احکام:
1- احکامی که خواسته یا بهای آن بیش از مبلغ دویست میلیون (000ر000ر200) ریال باشد.
2- احکام راجع به اصل نکاح و فسخ و انفساخ آن، طلاق، نسب، حجر، وقف، ثلث، حبس و تولیت ب- قرارهای زیر مشروط به اینکه اصل حکم راجع به آنها قابل رسیدگی فرجامی باشد:
1- قرار ابطال یا رد دادخواست که از دادگاه صادر شده باشد.
2- قرار رد یا عدم استماع، سقوط دعوی، عدم اهلیت یکی از طرفین دعوی


human: آرای دادگاه‌های تجدیدنظر در چه مواردی قابل فرجام‌خواهی هستند؟
 assistant: ماده 160 - ماده (368) با الحاق پنج تبصره به شرح زیر اصلاح می‌شود: آراء دادگاه‌های تجدیدنظر قابل فرجام خواهی نیست، مگر در موارد زیر:
الف- احکام:
1- احکامی که خواسته یا بهای آن بیش از مبلغ سیصد میلیون (000.000.300) ریال باشد.
2- احکام راجع به اصل نکاح و فسخ و انفساخ آن، طلاق، نسب، حجر، وقف، ثلث، حبس و تولیت ب- قرارهای زیر مشروط به اینکه اصل حکم راجع به آنها قابل رسیدگی فرجامی باشد:
1- قرار ابطال یا رد دادخواست که از دادگاه تجدیدنظر صادر شده باشد.
2- قرار رد یا عدم استماع، سقوط دعوی یا عدم اهلیت یکی از طرفین دعوی ج- حکم قطعی دادگاه خلاف بّیّنّ شرع یا قانون باشد.


human: مراد از خلاف بّیّنّ شرع یا قانون چیست؟
 assistant: تبصره 1 (ماده 160) - مراد از خلاف بّیّنّ شرع یا قانون، مغایرت رأی دادگاه با مسلمات فقه یا نصوص قانونی است و درخواست کننده باید تصریح کند که حکم مورد دادخواهی با کدام یک از مسلمات فقه یا نصوص قانونی مغایرت دارد.


human: تشخیص خلاف بّیّنّ شرع یا قانون بودن رأی با چه کسی است؟
 assistant: تبصره 2 (ماده 160) - تشخیص خلاف بّیّنّ شرع یا قانون بودن رأی با (شعبه مرجوع‌الیه) دیوان عالی کشور است.


human: آیا ماده (18) اصلاحی قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب مصوب 1385 به جز تبصره (6) ماده یادشده و قانون تفسیر ماده مذکور مصوب 1387 نسخ می‌شود؟
 assistant: تبصره 3 (ماده 160) - ماده (18) اصلاحی قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب مصوب 1385 به جز تبصره (6) ماده یادشده و قانون تفسیر ماده مذکور مصوب 1387 نسخ می‌شود.


human: پرونده‌هایی که پیش از لازم‌الاجرا شدن این قانون به دفتر رئیس قوه قضاییه تسلیم شده، ولی بر طبق قانون تفسیر ماده (18) مذکور اجازه اعاده دادرسی یا رد آن صادر نشده است، در اجرای تبصره (2) به دیوان عالی کشور ارجاع می‌شود؟
 assistant: تبصره 4 (ماده 160) - پرونده‌هایی که پیش از لازم‌الاجراء شدن این قانون به دفتر رئیس قوه قضاییه تسلیم شده، ولی بر طبق قانون تفسیر ماده (18) مذکور اجازه اعاده دادرسی یا رد آن صادر نشده است، در اجرای تبصره (2) به دیوان عالی کشور ارجاع می‌شود.


human: هر حکم قطعی فقط چند بار و در چه مهلتی به ادعای مغایرت بّیّنّ با شرع یا قانون قابل فرجام‌خواهی است؟
 assistant: تبصره 5 (ماده 160) - هر حکم قطعی فقط یکبار و در مهلت مقرر قانونی به ادعای مغایرت بّیّنّ با شرع یا قانون قابل فرجام خواهی است.


human: در موارد فوق چنانچه ادعای عدم صلاحیت دادگاه یا قاضی صادرکننده رأی مطرح شود، این ادعا در مرحله فرجامی مطابق مقررات این باب قابل رسیدگی است؟
 assistant: ماده 161 - تبصره زیر به ماده (369) الحاق می‌شود: تبصره- در موارد فوق چنانچه ادعای عدم صلاحیت دادگاه یا قاضی صادرکننده رأی مطرح شود، این ادعا در مرحله فرجامی مطابق مقررات این باب قابل رسیدگی است.


human: در چه مواردی حکم یا قرار نقض می‌گردد؟
 assistant: ماده 162 - ماده (371) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در موارد زیر حکم یا قرار نقض می‌گردد:
1- دادگاه صادر کننده رأی، صلاحیت ذاتی برای رسیدگی به موضوع را نداشته باشد و در مورد عدم رعایت صلاحیت محلی و عدم صلاحیت قاضی، وقتی که نسبت به آنها ایراد شده باشد.
2- رأی صادره خلاف موازین شرعی و مقررات قانونی شناخته شود.
3- دعوی برخلاف مقررات آیین دادرسی مدنی رسیدگی شده و این مقررات به درجه‌ای از اهمیت باشد که عدم رعایت آن، رأی را بی‌اعتبار نماید.
4- آراء مغایر با یکدیگر، بدون سبب قانونی در یک موضوع و بین همان اصحاب دعوی صادر شده باشد.
5- تحقیقات انجام شده ناقص بوده و یا به دلایل و مدافعات طرفین توجه نشده باشد.


human: هرگاه عدم صحت مدارک، اسناد و نوشته‌های مبنای رأی ثابت شود، رأی صادره نقض می‌شود؟
 assistant: ماده 163 - ماده (375) به شرح زیر اصلاح می‌شود: هرگاه عدم صحت مدارک، اسناد و نوشته‌های مبنای رأی ثابت شود، رأی صادره نقض می‌شود.


human: به دادخواست فرجامی چه برگ‌هایی باید پیوست شود؟
 assistant: ماده 164 - ماده (381) به شرح زیر اصلاح می‌شود: به دادخواست فرجامی باید برگهای زیر پیوست شود:
1- رونوشت یا تصویر مصدق حکم یا قراری که از آن فرجام خواسته می‌شود.
2- لایحه متضمن اعتراضات فرجامی
3- رونوشت یا تصویر مصدق وکالتنامه وکیل یا مدرک مثبِتِ سمت تقدیم کننده دادخواست فرجامی، در صورتی که خود فرجام خواه دادخواست را نداده باشد.


human: دادخواست و برگهای پیوست آن در چند نسخه باید باشد؟
 assistant: ماده 165 - ماده (382) به شرح زیر اصلاح می‌شود: دادخواست و برگهای پیوست آن باید در دو نسخه و در صورت متعدد بودن طرف دعوی، به تعداد آنها به علاوه یک نسخه باشد.


human: دادخواستی که برابر مقررات یادشده در مواد (381) و (382) تقدیم نشده یا مشخصات و اقامتگاه فرجام‌خوانده ذکر نشده یا هزینه دادرسی آن پرداخت نگردیده باشد، به جریان می‌افتد؟
 assistant: ماده 166 - ماده (383) به شرح زیر اصلاح می‌شود: دادخواستی که برابر مقررات یادشده در مواد (381) و (382) تقدیم نشده و یا مشخصات و اقامتگاه فرجام خوانده ذکر نشده و یا هزینه دادرسی آن پرداخت نگردیده باشد، به جریان نمیافتد. مدیر دفتر دادگاه در موارد یادشده ظرف دو روز از تاریخ رسید دادخواست، نقایص آن را به‌طور مشخص به دادخواست دهنده اخطار می‌نماید و از روز ابلاغ ده روز به او مهلت میدهد که نقایص را رفع کند. در صورتی که دادخواست خارج از مهلت داده شده، یا در مدت یادشده تکمیل نشود، به موجب قرار دادگاهی که دادخواست به آن تسلیم گردیده، رد می‌شود. این قرار ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل شکایت در دیوان عالی می‌باشد. رأی دیوان قطعی است.


human: اگر مشخصات فرجام‌خواه در دادخواست فرجامی معین نشده و در نتیجه هویت دادخواست‌دهنده معلوم نباشد، دادخواست بلااثر می‌ماند؟
 assistant: ماده 167 - ماده (384) به شرح زیر اصلاح می‌شود: اگر مشخصات فرجام خواه در دادخواست فرجامی معین نشده و در نتیجه هویت دادخواست دهنده معلوم نباشد، دادخواست بلااثر میماند و پس از انقضای مهلت فرجام خواهی به موجب قرار دادگاهی که دادخواست به آن جا داده شده، رد می‌شود. فهرست پرونده‌های منتهی به این قرار مطابق ماده (56) تهیه و الصاق می‌شود و قرار یادشده ظرف ده روز از تاریخ الصاق، قابل شکایت در دیوان عالی کشور می‌باشد. رأی دیوان قطعی است.


human: در صورتی که دادخواست فرجام‌خواهی تکمیل باشد، مدیر دفتر دادگاه یک نسخه از دادخواست و پیوستهای آن را برای طرف دعوی ارسال می‌دارد؟
 assistant: ماده 168 - ماده (385) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در صورتی که دادخواست فرجام خواهی تکمیل باشد، مدیر دفتر دادگاه یک نسخه از دادخواست و پیوستهای آن را برای طرف دعوی ارسال میدارد تا ظرف ده روز به طور کتبی پاسخ دهد. پس از انقضای مهلت یادشده اعم از اینکه پاسخی رسیده یا نرسیده باشد، پرونده را همراه با پرونده مربوط به رأی فرجام خواسته، به دیوان عالی کشور میفرستد.


human: درخواست فرجام، اجرای حکم را تا زمانی که نقض نشده است به تأخیر می‌اندازد؟
 assistant: ماده 169 - ماده (386) با الحاق یک تبصره به شرح زیر اصلاح می‌شود: درخواست فرجام، اجرای حکم را تا زمانی که نقض نشده است به تأخیر نمیاندازد، ولی هرگاه محکوٌمٌعٌلیه به تشخیص دادگاه تأمین مناسب بدهد اجرای حکم تا صدور رأی فرجامی به تأخیر میافتد. در صورت اخیر چنانچه محکوٌمٌ له تأمین مناسب بسپارد، دادگاه ضمن رفع اثر از تأمینی که محکوٌمٌ علیه سپرده است، دستور اجرای حکم را صادر می‌نماید.


human: مهلت درخواست فرجام‌خواهی برای اشخاص مقیم ایران و خارج چقدر است؟
 assistant: ماده 170 - ماده (397) به شرح زیر اصلاح می‌شود: مهلت درخواست فرجام خواهی برای اشخاص مقیم ایران بیست روز و برای اشخاص مقیم خارج یک ماه می‌باشد.


human: مقررات مواد (337) و (338) و (340) و تبصره آن در مورد فرجام‌خواهی از احکام و قرارها نیز لازم‌الرعایه می‌باشد؟
 assistant: ماده 171 - ماده (400) به شرح زیر اصلاح می‌شود: مقررات مواد (337) و (338) و (340) و تبصره آن در مورد فرجام خواهی از احکام و قرارها نیز لازمالرعایه می‌باشد.


human: فرجام‌خوانده می‌تواند فقط در ضمن پاسخی که به دادخواست فرجامی می‌دهد از حکمی که مورد شکایت فرجامی است نسبت به چه جهتی درخواست رسیدگی فرجامی نماید؟
 assistant: ماده 172 - ماده (413) به شرح اصلاح می‌شود: فرجام خوانده می‌تواند فقط در ضمن پاسخی که به دادخواست فرجامی میدهد از حکمی که مورد شکایت فرجامی است نسبت به جهتی که آن را به ضرر خود و خلاف موازین شرعی یا مقررات قانونی میداند تبعًاً درخواست رسیدگی فرجامی‌نماید. در این صورت درخواست فرجام تبعی به طرف ابلاغ می‌شود که ظرف ده روز به طور کتبی پاسخ دهد، هرچند مدت مقرر برای درخواست فرجام نسبت به او منقضی شده باشد.


human: اعتراض شخص ثالث قبل از اجرای حکم مورد اعتراض، قابل طرح است؟
 assistant: ماده 173 - ماده (422) به شرح زیر اصلاح می‌شود: اعتراض شخص ثالث قبل از اجرای حکم مورد اعتراض، قابل طرح است. بعد از اجرای حکم نیز شخص ثالث می‌تواند اعتراض نماید، مگر اینکه ثابت شود حقوقی که اساس و مأخذ اعتراض بوده، به جهتی از جهات قانونی ساقط شده است.


human: در صورت وصول اعتراض طاری از طرف شخص ثالث چنانچه دادگاه تشخیص دهد حکمی که در خصوص اعتراض یادشده صادر می‌شود مؤثر در اصل دعوی خواهد بود، چه اقدامی صورت می‌گیرد؟
 assistant: ماده 174 - ماده (423) به شرح زیر اصلاح می‌شود: در صورت وصول اعتراض طاری از طرف شخص ثالث چنانچه دادگاه تشخیص دهد حکمی که در خصوص اعتراض یادشده صادر می‌شود مؤثر در اصل دعوی خواهد بود، تا حصول نتیجه اعتراض، رسیدگی به دعوی را به تأخیر میاندازد. در غیر این صورت به دعوای اصلی رسیدگی کرده، رأی میدهد و اگر رسیدگی به اعتراض برابر ماده (421) با دادگاه دیگری باشد به مدت ده روز به اعتراض کننده مهلت داده می‌شود که دادخواست خود را به دادگاه مربوط تقدیم نماید. چنانچه در مهلت مقرر اقدام نکند، دادگاه رسیدگی به دعوی را ادامه خواهد داد.


human: مهلت درخواست اعاده دادرسی برای اشخاص مقیم ایران و خارج از کشور چقدر است؟
 assistant: ماده 175 - ماده (427) به شرح زیر اصلاح می‌شود: -تهیه شده در اختبار مهلت درخواست اعاده دادرسی برای اشخاص مقیم ایران بیست روز و برای اشخاص مقیم خارج از کشور یک ماه به شرح زیر است:
1- نسبت به آراء حضوری قطعی، از تاریخ ابلاغ
2- نسبت به آراء غیابی، از تاریخ انقضای مهلت واخواهی و درخواست تجدید نظر


human: در مواردی که درخواست‌کننده اعاده دادرسی عذر موجهی داشته باشد، طبق ماده (306) این قانون عمل می‌شود؟
 assistant: تبصره (ماده 175) - در مواردی که درخواستکننده اعاده دادرسی عذر موجهی داشته باشد، طبق ماده (306) این قانون عمل می‌شود.


human: از نظر احتساب مواعد قانونی، سال؛ ماه؛ هفته و شبانه‌روز چقدر است؟
 assistant: ماده 176 - ماده (443) به شرح زیر اصلاح می‌شود: از نظر احتساب مواعد قانونی، سال؛ دوازده ماه، ماه؛ سی روز، هفته؛ هفت روز و شبانه روز؛ بیست و چهار ساعت است.


human: کلیه مواعد مقرر در این قانون از قبیل واخواهی و تکمیل دادخواست برای افراد مقیم خارج از کشور چقدر است؟
 assistant: ماده 177 - ماده (446) به شرح زیر اصلاح می‌شود. کلیه مواعد مقرر در این قانون از قبیل واخواهی و تکمیل دادخواست برای افراد مقیم خارج از کشور یک ماه از تاریخ ابلاغ می‌باشد.


human: داوری چیست؟
 assistant: ماده 178 - ماده (453) مکرر (1) به شرح زیر الحاق می‌شود: داوری عبارت است از حل و فصل اختلافات اشخاص خارج از دادگاه، توسط شخص یا اشخاص حقیقی یا حقوقی مرضی‌الطرفین یا انتصابی


human: داور اعم از داور واحد یا هیأت داوری است؟
 assistant: ماده 179 - ماده (453) مکرر (2) به شرح زیر الحاق می‌شود: داور اعم از داور واحد یا هیأت داوری است.


human: موافقت‌نامه داوری چیست؟
 assistant: ماده 180 - ماده (453) مکرر (3) به شرح زیر الحاق می‌شود: موافقتنامه داوری، توافقی است بین طرفین که به موجب آن حل و فصل تمام یا بعضی از اختلافاتی که در مورد یک یا چند رابطه حقوقی اعم از قراردادی یا غیرقراردادی به وجود آمده یا ممکن است در آینده پیش آید، به داوری ارجاع شود. موافقتنامه داوری ممکن است به صورت شرط داوری ضمن قرارداد و یا به صورت قرارداد جداگانه باشد.


human: موافقت‌نامه داوری چگونه باید باشد؟
 assistant: ماده 181 - ماده (453) مکرر (4) به شرح زیر الحاق می‌شود: موافقتنامه داوری باید طی سندی به امضای طرفین رسیده باشد یا مبادله‌نامه، تلکس و نظائر آنها بر وجود موافقتنامه مزبور دلالت نماید. ارجاع به سندی در قرارداد کتبی که متضمن شرط داوری است در صورت دلالت بر قبول داوری به منزله موافقتنامه مستقل داوری خواهد بود.


human: شرط داوری مندرج در قرارداد، به عنوان موافقت‌نامه مستقل تلقی می‌شود؟
 assistant: ماده 182 - ماده (453) مکرر (5) به شرح زیر الحاق می‌شود: شرط داوری مندرج در قرارداد، به عنوان موافقتنامه مستقل تلقی می‌شود و اتخاذ تصمیم در مورد بی‌اعتباری قرارداد، موجب بی‌اعتباری شرط داوری نخواهد بود.


human: معسر از هزینه دادرسی کیست؟
 assistant: ماده 183 - ماده (504) به شرح زیر اصلاح می‌شود: معسر از هزینه دادرسی کسی است که به واسطه عدم کفایت دارایی یا عدم دسترسی به مال خود به‌طور موقت قادر به تأدیه تمام یا بخشی از آن نیست.


human: آیا حکم صادره در خصوص قبول اعسار قطعی است؟
 assistant: ماده 184 - تبصره زیر به ماده (507) الحاق می‌شود: تبصره – حکم صادره در خصوص قبول اعسار قطعی است.


human: پس از اثبات اعسار، معسر می‌تواند از چه مزایایی استفاده نماید؟
 assistant: ماده 185 - ماده (513) به شرح زیر اصلاح می‌شود: پس از اثبات اعسار، معسر می‌تواند از مزایای زیر استفاده نماید:
1- معافیت موقت از تأدیه تمام یا قسمتی از هزینه دادرسی در مورد دعوایی که برای معافیت از هزینه آن ادعای اعسار شده است.
2- حق داشتن وکیل معاضدتی و معافیت موقت از پرداخت حق الوکاله
3- معافیت از تأمین موضوع ماده (144) این قانون در صورتی که معسر تبعه خارجی باشد.


human: هرگاه حکم بر رد اعسار صادر شد، به چه طریقی رفتار می‌شود؟
 assistant: ماده 186 - ماده (514) مکرر (1) به شرح زیر الحاق می‌شود: هر گاه حکم بر رد اعسار صادر شد به طریق زیر رفتار می‌شود:
اگر حکم از مرحله نخستین صادر و در ظرف مدت قانونی تجدیدنظر داده نشده باشد، مدعی اعسار مکلف است تا ده روز پس از انقضای مدت تجدیدنظر و اگر حکم از مرحله تجدیدنظر صادر شده باشد تا ده روز پس از ابلاغ آن، هزینه دادخواست دعوای اصلی را تأدیه نماید و الا دادخواست او رد خواهد شد.
در صورتی که ادعای اعسار رد شود و دادگاه احراز نماید دادخواست اعسار به منظور تأخیر رسیدگی یا عدم تأدیه حقوق دولتی بوده است، در ضمن حکم رد اعسار مدعی اعسار را به پرداخت وجوه زیر محکوم خواهد کرد:
الف- دو برابر هزینه دعوای اصلی در مرحله‌ای که برای معافیت از هزینه آن دادخواست اعسار داده شده در صورت تعقیب دعوای اصلی و در غیر این صورت معادل آن هزینه
ب- حق‌الوکاله وکیل از بابت دادرسی اعسار در صورتی که وکیل مجانی برای او معین شده باشد، به شرط درخواست وکیل.


human: طرف دعوای اعسار می‌تواند جهت تسریع در رسیدگی، هزینه دادرسی را که از پرداخت آن ادعای اعسار شده است، واریز نماید؟
 assistant: ماده 187 - ماده (514) مکرر (2) به شرح زیر الحاق می‌شود: طرف دعوای اعسار می‌تواند جهت تسریع در رسیدگی، هزینه دادرسی را که از پرداخت آن ادعای اعسار شده است، واریز نماید. در این صورت دادگاه ضمن صدور قرار عدم استماع دعوای اعسار، به دعوای اصلی رسیدگی و چنانچه پرداخت کننده، محکوم‌له واقع شود، دادگاه ضمن رأی، مدعی اعسار را به پرداخت هزینه دادرسی در حق پرداخت کننده، محکوم می‌نماید.


human: خواهان می‌تواند در ضمن دادخواست یا در اثنای دادرسی جبران خسارتی که به سبب دادرسی یا به جهت عدم ادای دین یا انجام تعهد یا تأخیر در آنها به او وارد شده و یا خواهد شد و همچنین اجرت‌المثل را از طرف دعوی بخواهد؟
 assistant: ماده 188 - ماده (155) و تبصره (1) آن به عنوان تبصره به شرح زیر اصلاح و تبصره (2) آن نسخ می‌شود: خواهان می‌تواند در ضمن دادخوست یا در اثنای دادرسی جبران خسارتی که به سبب دادرسی یا به جهت عدم ادای دین یا انجام تعهد یا تأخیر در آنها به او وارد شده و یا خواهد شد و همچنین اجرت‌المثل را به لحاظ عدم تسلیم خواسته یا تأخیر تسلیم آن از باب اتلاف و تسبیب از طرف دعوی بخواهد و نیز خوانده می‌تواند خسارتی را که به سبب دادرسی به او وارد شده است قبل از اعلام ختم دادرسی از خواهان مطالبه نماید. در این صورت دادگاه ضمن حکم راجع به اصل دعوی یا به موجب حکم علی حده، محکوم‌علیه را به تأدیه خسارت ملزم خواهد نمود، مگر در صورتی که قرارداد خاصی راجع به خسارت بین طرفین منعقد شده باشد که در این صورت مطابق قرارداد رفتار خواهد شد.


human: مطالبه خسارات موضوع این ماده در صورتی که در جریان دادرسی باشد، مستلزم تقدیم دادخواست است؟
 assistant: تبصره (ماده 188) - مطالبه خسارات موضوع این ماده در صورتی که در جریان دادرسی باشد، مستلزم تقدیم دادخواست نیست.